Сделать Фишбоун Голова рыбы-проблема Верхняя часть рыбы-причины Нижняя сторона рыбы-доказательства (документальность) Рыбий хвост-заключение(итог) Ертеде бір ханның жалғыз ұлы…
Сделать Фишбоун Голова рыбы-проблема Верхняя часть рыбы-причины Нижняя сторона рыбы-доказательства (документальность) Рыбий хвост-заключение(итог) Ертеде бір ханның жалғыз ұлы болады. Бір күні ханның ұлы аң аулауға шығып, жайы лып журген бір топ құланға кезігеді. Ханның ұлы үйірді бастап жүрген құланды атады. Жараланған құлан ханның ұлын тұяғымен теуіп елтіреді. Баласын бірнеше күн күтіп, аңшылықтан оралмаған соң бір сұмдықтың болғанын сезген хан: «Кімде-кім ұлым туралы жаман, қайғылы хабар жеткізсе, көмейіне қорғасын ерітіп құямын!» деп, жар салады. Бұл хабарды естіген халық ханның алды на барып, көңіл айтудан қорқады. Не істерлерін білмей қатты қиналған уазірлер ел ішіндегі атақты күйшіге келіп өтініш айтады. Күйші ханның алдына келіп, рұқсатын алған соң, домбы расын қолына алып, бір күйді ойнайды. Күңіренген күйдің сазымен аңшылық керініс, ашулы кұландардың тұяқтарының дүрсілі, жалғыз ұлының қаза тапқаны ханның кез алдынан өтіп жатады. Күйдің кұдіретінің арқасында хан болған жайды түсініп, егіліп жылайды. Бір кезде есін жиған хан: Ұстаңдар мына күйшіні! - деп уазірлеріне әмір беріпті. Сонда күйші: Дат тақсыр! Мен емес, мына домбыра ғой сізге естірткен, - депті. Олай болса, домбыраның шанағына құйыңдар қорғасынды!,- дейді хан Міне, содан бері қазақ домбырасының шанағында тесік пайда болыпты. Бұл күйді естір
Фишбоун - "Ханның ұлы мен домбыра"
1. Голова рыбы (Проблема)
Ханның ұлы аңшылықтан оралмайды, нәтижесінде ханның ашу-ыза, халықтың қорқынышы мен күйші мен домбыраның арақатынасы.
2. Верхняя часть рыбы (Причины)
- Аң аулау: Ханның ұлы аңшылыққа шығады.
- Жараланған құлан: Ұлы құланды атады, бірақ жараланған құлан оны теуіп жібереді.
- Ханның қаупі: Ұлының хабарсыз кетуіне байланысты хан қатты алаңдайды.
- Халықтың қорқынышы: Халық ханның қаһарынан қорқып, шындықты айтуға батылы жетпейді.
- Күйші шақырту: Халықтың уәзірлері күйшіге барады, ол ханның алдына келеді.
3. Нижняя сторона рыбы (Доказательства)
- Ханның еліктеуі: Ханның ұлы бірнеше күн бойы оралмаған соң, халықтың артынша жан күйзелісі мен көмекке жүгінуі.
- Күйдің әсері: Күйші ханға күй ойнап, болған жайттарды жеткізеді, хан бұл орайда егіліп жылайды.
- Ханның әрекеті: Күйші домбыраның шанағына қорғасынды құюды ұсынып, ханның қателігін түсінуге көмектеседі.
4. Рыбий хвост (Заключение)
Хан өз ұлының қайғысы мен домбыраның атқаратын рөлін түсінеді. Бұл оқиға қазақ халық мәдениетінде домбыраның маңызын, күйдің күшін және шындықты қабылдаудың маңызды екенін көрсетеді. Домбыра шанағындағы тесік – бұл әннің құдіреті мен шындықтың символы.
