Барои муайян кардани формулаи алкани номаълум, мо метавонем дастурҳои симметрии реаксияҳо ва формулаи умумии алканҳоро истифода барем. Алканҳо формулаи умумии \(C_nH_{2n+2}\) доранд, ки дар он \(n\) - шумораи атоми карбон мебошад.
Молекулаи обро баррасӣ мекунем:
- Барои ҳар 1 мол алкан, 1 мол об таҳдид мешавад.
- Бо ифодаи реакции сӯзиш (сӯзиши алкан) метавонем бубинем, ки алкан бо оксиген (O₂) сӯзонида шуда, равғано ва об ташкил мекунад. Мисоли оддӣ: \[ C_nH_{2n+2} + (n + n/2)O_2 → nCO_2 + (n+1)H_2O \]
Массаи моддаҳоро ҳисоб мекунем:
- Мо 0,25 мол алкани номаълум ва 1,5 мол об дорем.
Истифодаи пропорсия:
- 1,5 мол об (H₂O) аз сӯзиш бо 0,25 мол алкан хосил шуда.
- 1 мол алкан 1,5/0,25 = 6 мол об истеҳсол мекунад.
Калкуляцияи атомҳои карбон ва гидроген:
- Агар \(n\) атоми карбон бошад, пас ҳаҷми H₂O бо формулаи алкан шонси 1:2:3 (H₂O) мебошад.
Пешбурди формулаи алкан:
- То 1 мол alkan
- 1,5 мол H₂O → 1 мол алкан → n нэм dendro
- Пӯшида мешавад, ки n = 6 дошт.
Формулаи алкан:
- Формулаи умумии \(C_nH_{2n+2}\) = C₆H₁₄
Массаи нисбии молекулавии алкан:
- Массаи атоми карбон (C) = 12 г/мол
- Массаи атоми гидроген (H) = 1 г/мол
- Массаи молекулавии C₆H₁₄ = (6 * 12) + (14 * 1) = 72 + 14 = 86 г/мол
Хулоса: Формулаи алкани номаълум C₆H₁₄ ва массаи нисбии молекулавии он 86 г/мол мебошад.