Перефразируй дыя "Пінская шляхта" пісалася пасля адмены прыгоннага права і пасля паўстання 1863 года. Паўстанне закончылася паражэннем, і ў краіне наступілі часы жорсткай рэакцыі.…
Перефразируй дыя "Пінская шляхта" пісалася пасля адмены прыгоннага права і пасля паўстання 1863 года. Паўстанне закончылася паражэннем, і ў краіне наступілі часы жорсткай рэакцыі. Душылася любая дэмакратычная думка. Царская вярхушка, баючыся новага ўздыму прагрэсіўных сіл, была толькі тым і занята, што адсочвала любыя павевы бунтарства з мэтай назаўсёды вытравіць у людзей дух непакорнасці. Гэты час прыйшоўся на руку царскім прыслугачам, чыноўніцтву і асабліва тым, хто прывык з усяго на свеце рабіць грошы, не звяртаючы ўвагу на тое, сумленным ці несумленным шляхам гэтыя грошы зароблены. Менавіта гэта - бессаромныя паводзіны царскай судовай бюракратыі - імкнуўся паказаць у сваім творы В. Дунін-Марцінкевіч. Царскі суд і законнасць паўстаюць перад намі ў вобразе станавога прыстава Кручкова і яго памочніка Пісулькіна, якія прыязджаюць у мястэчка для разборкі сваркі паміж двума шляхцічамі. Першае, што адразу кідаецца ў вочы пры знаёмстве з Кручковым, - яго неадольная цяга да чужой кішэні. Яшчэ не пачаўшы "разбірацельства", Кручкоў ужо загадвае шляхце несці хабар: "Няхай аддадуць хурману, ды спакуйце там харашэнька ў возе". За час, што цягнулася "разбірацельства", Кручкоў выцягнуў са сваіх падсудных усё, што толькі мог. Загады даваць хабар гучалі з яго вуснаў часцей, чым якія іншыя словы. Кручкоў - чалавек хітры. Акрамя таго, ён добра ведае псіхалогію сваіх кліентаў - Пратасавіцкага, Цюхай-Ліпскага і падобных да іх шляхцічаў. Яны гатовы будуць аддаць усё, што маюць, абы толькі не быць бітымі лазой. Але і гэта для іх не самая страшная абраза. Самае абразлівае, лічаць Пратасавіцкі і Цюхай-Ліпскі,- быць бітымі не на дыване, як таго заслугоўваюць сапраўдныя шляхцічы, а на голай зямлі. Нахабства - вось яшчэ адна з асноўных рыс Кручкова. Карыстаючыся цемнатой, забітасцю, абмежаванасцю і запалоханасцю мясцовай шляхты, ён гаварыў розную бязглуздзіцу, абсалютна ўпэўнены ў тым, што ніхто нічога не заўважыць: "Па ўказу всеміласцівейшай гасударыні Елісаветы Пятроўны 49 апрэля 1893-га года і всеміласцівейшай Екацерыны Вялікай ад 23 сенцябра 1903-га года". Паводзіны станавога прыстава - пародыя на царскае правасуддзе. Менавіта такія людзі - хабарнікі, злодзеі, хітруны - вяршылі правасуддзе. Гэта моцна хвалявала В. Дуніна-Марцінкевіча, і як пратэст была напісана камедыя "Пінская шляхта".
После отмены крепостного права и восстания 1863 года, идёт речь о "Пинской шляхте". Восстание закончилось поражением, и в стране началась жестокая реакция, подавлявшая любое демократическое движение. Царская элита, боясь нового подъёма прогрессивных сил, сосредоточилась на слежке за любыми проявлениями бунта, стремясь навсегда искоренить в народе дух непокорности.
Это время дало возможность для царских прислужников и чиновников, особенно для тех, кто привык зарабатывать деньги любыми средствами, не заботясь о том, честен ли их заработок.
Неуместное поведение царской судебной бюрократии стало основной темой произведения В. Дуніна-Марцінкевіча.
Царский суд и законность изображаются через образ станового пристава Кручкова и его помощника Писулькина, которые приезжают в город для разрешения спора между двумя шляхтичами. Уже при первом знакомстве с Кручковым бросается в глаза его неукротимая жажда чужих средств. Ещё до начала разбирательства он приказывает шляхте приносить взятки: "Пусть отдадут хурману, да спакуйте хорошенько в возе". В течение всего разбирательства Кручков выживал из своих подчинённых всё, что только мог. Приказы о взятках звучали из его уст чаще, чем любые другие слова.
Кручков — хитрый человек, который хорошо понимает психологию своих клиентов — Пратасавицкого, Тюхай-Липского и подобных им шляхтичей. Они готовы отдать всё, лишь бы не быть побитыми. Но для них самое унизительное — быть отруганными не на ковре, как настоящие шляхтичи, а на голой земле.
Нахальство Кручкова также является одной из его главных черт. Пользуясь невежеством, запуганностью и ограниченностью местной шляхты, он говорит несуразицу, будучи абсолютно уверенным, что никто не заметит: "По указу всемилостивейшей государыни Елизаветы Петровны 49 апреля 1893 года и всемилостивейшей Екатерины Великой от 23 сентября 1903 года".
Поведение станового пристава представляет собой пародию на царское правосудие. Именно такие люди — взяточники, мошенники, хитрецы — вершили суд. Это сильно волновало В. Дуніна-Марцінкевіча, и в знак протеста была написана комедия "Пинская шляхта".
