. Төмөнкүлөрдү окуп, эске алгыла. Күн убактыларын пайдаланып суйлом түзгүлө.
Улгу: Шашкеге чейин ишти бүтүрө салдык.
БИР КҮНДҮН УБАКТЫ СААТКА БӨЛҮНҮШҮ
1. Сопу-Садык түн жарымынан ооп, жылдыз суюла баштаган кез.
2. Тан атаар жарыктын жышааны келе жаткан учур.
3. Акшам (Саар) жарык түшүп, бирок күндүн шооласы көрүнө элек кез.
4. Күн жайылган күндүн нуру жер бетине тегиз түшкөн кез.
5. Шашке күн аркан бою көтөрүлгөн кез же саат 100 болгон учур.
6. Улуу шашке саат 11 га туура келет.
7. Жалган түш саат 12-12 га туура келет.
8. Чак түш күн так тобого келген кез же саат 130-1330.
9. Түш оогон кун эн капталга жылган кез же саат 1400 140,
10. Бешим күн батаарга аркан бою калган кез же саат 160-170,
11. Дигер күн тегиз баткан кез.
12. Шам күүгүм кире баштаган кез.
13. Куптан коз байланган чак.
14. Эки куптан карангылык толук түшкөн чак.
Сиздин тапшырмаңызда Күн убактылары жөнүндө маалымат берилип, аларды түшүнүү үчүн сүйлөмдөр түзүү тапшырылган. Күн убактылары, орто эсеп менен күндүн жүрүшү боюнча бөлүнүп, белгилүү сааттарга байланыштуу.
Мына, бере турган мисалдарыбыз:
1. **Сопу-Садык** — "Түн жарымынан ооп, жылдыз суюла баштаган кез" — Бұл убакытта тынчтык жана жышаанын келип жатканы байкалат.
- Мисал: Түн тынч, жылдыздар жарык чыгарып, мен ишимди улантуудамын.
2. **Тан атаар жарык** — "Тан атаар жарыктын жышааны келе жаткан учур" — Бул убакытта табигат угуту жана сокур ызычуулар башталат.
- Мисал: Тан атаары карышкырдын үнү жок, бирок, жаңы жарык келген сайын, мен тереземден сырткы дүйнөгө караймын.
3. **Акшам (Саар)** — "Акшам жарык түшүп, бирок күндүн шооласы көрүнүп элек" — Күн баткан соң, бирок жарык толук өчпөйт.
- Мисал: Акшам түшүп, көк жүзүнө кызыл түстөр жүгүнүп жатат, бирок күндүн шооласы дагы көрүнүп турат.
4. **Күн жайылган** — "Күн жайылган күндүн нуру жер бетине тегиз түшкөн кез" — Күн тийип, бардык нерсе жарыкка толот.
- Мисал: Күн жайылган сайын, гүлдөр ачык түскө бөлөнүп, жаратылыш гүлдөп барат.
5. **Шашке** — "Күн аркан бою көтөрүлгөн кез же саат 100 болгон учур" — Күн өз ордунан дагы жогору.
- Мисал: Шашке чыккан сайын, адамдар жумушка даярданып, жаратылыш коюндары татыктуу жашоосун улантууда.
6. **Улуу шашке** — "Саат 11 га туура келет" — Күн эң жогорку чекке келип турушу.
- Мисал: Улуу шашке келгенде, күндүн нуру даярдарды узун жмурдатып, бардык нерселер кургак жана жылуу жүрөт.
7. **Жалган түш** — "Саат 12-12 га туура келет" — Бул убакытта көпчүлүк дагы тамак-ашка отурады.
- Мисал: Жалган түш, мен тамак жеп, көргөзмө угуту үчүн уюшулуп жаткан жыйынга иш тактадым.
8. **Чак түш** — "Күн так тобого келген кез же саат 130-1330" — Күн жарыгы башка уачыларга таралууда.
- Мисал: Чак түш, мендин ишим барышып, жакшы белгилерди кошууга даяр кылып жатканым.
9. **Түш оогон** — "Күн эн капталга жылган кез же саат 1400-140" — Күн бир башка тарапка айланып жатат.
- Мисал: Түш оогон, мен аялдамада чыккыча көз алышуумду күтүп жатам.
10. **Бешим** — "Күн батаарга аркан бою калган кез же саат 160-170" — Күн батууга даярданып жатат.
- Мисал: Бешим раушан гүлдөрү кайраттуу, биз кышка даярдалаткан жайда жатабыз.
11. **Дигер күн** — "Тегиз баткан кез" — Күн толук батып, түн кирет.
- Мисал: Дигер күн баты, жаңы түн бар.
12. **Шам күүгүм** — "Кирип баштаган кез" — Түн кире баштаганда, полярдуу жана акырындык менен караңгылык кала берет.
- Мисал: Шам күүгүм, мен дагы бир күндүн дубалдарында жумушумду бүтүрүүнү улантышым керек.
13. **Куптан коз байланган чак** — "Караңгылык толук түшүп калган чак" — Түн орноPromotion
- Мисал: Куптан коз байланган чак, менин дүйнөмдө жашоонун урунуп келе жаткандыгын түшүнүп жатам.
14. **Эки куптан** — "Караңгылык толук түшүп жаткан чак" — Түн бардык периметири боюнча калыпташа баштайт.
- Мисал: Эки куптан, мен интернатта отурган досторум алдында кумар кыйынчылыктарын баштан кечирип жатам.
Эгер дагы башка кайсы бир мисал же түсүнүк керек болсо, сураныч, жеткириңиз!
