Атасы он жасар ұл баласымен далада келе жатып, баласынан сұрады: Анау өрмекшіні көремісің, не істеп жүр? Көремін, өрмек тоқып жүр. Анау құмырсқаны көремісің? Көремін, аузында бір…
Атасы он жасар ұл баласымен далада келе жатып, баласынан сұрады: Анау өрмекшіні көремісің, не істеп жүр? Көремін, өрмек тоқып жүр. Анау құмырсқаны көремісің? Көремін, аузында бір нанның уалшығы бар, жүгіріп кетіп барады. - Жоғары қара, аспанда не көрінеді? Жоғарыда қарлығаш ұшып жүр, аузында кесе тістеген шөбі бар. Сонда атасы айтты: - Олай болса, шырағым, ол кішкентай жәндіктер саған үлгі. Өрмекші маса, шыбынға тұзақ құрып жүр, ұстап алған соң, өзіне азық етерге. Құмырсқа бала-шағаларына тамақ аулап, бір нанның уалшығын тапқан соң өзі жемей, аузына тістеп, қуанғаннан үйіне жүгіріп қайтып барады. Қарлығаш балапандарына ұя жасауға шөп жиып жүр. Жұмыссыз жүрген бір жан жоқ. Сені де Құдай Тағала босқа жүруге жаратпаған, жұмыс істеуге әдеттену керек, - деді. 3-тапсырма. Оқу, еңбек тақырыбындағы нақыл сөздерді қолдана отырып, әңгіменің идеясына талдау жасаңдар.
Бұл әңгіменің идеясы еңбек ету мен ұстамдылықтың маңыздылығын көрсетеді. Атасы мен баласы арасындағы диалог арқылы әр түрлі жәндіктердің еңбек ету жолын қарастырамыз. Енді нақыл сөздерді қолданып, әңгіменің идеясына талдау жасайық.
1. Еңбектің маңызы:
Атасы баласына жәндіктердің жұмысын көрсеткен кезде, әрбір жәндік өз міндетін орындайтынын айтады. «Еңбек түбі - береке» деген нақыл сөз осы жерге келеді. Әр жәндік — өрмекші, құмырсқа, қарлығаш — өз ісімен айналысып, қорек тауып, ұяларын жасауға тырысады. Бұл еңбек ету арқылы ғана олар өз өмірлерін жалғастырады.
2. Үлгі алу:
Атасы баласына көрсеткен жәндіктердің әрекеттері — үлкен үлгі. «Жақсы жұмысты көрген - өзіндік үлгі» деген сөз осы жерде жарамды. Баласы өрмекшінің, құмырсқаның және қарлығаштың ары қарайғы өмір сүруі үшін еңбек етулерін байқап, олардан үйренуі тиіс.
3. Жұмысқа құштарлық:
Атасының «Сені де Құдай Тағала босқа жүруге жаратпаған» деген сөздерінде жастарға жұмыс істеудің қажеттігін ескерту бар. Келешек жастардың өз ісіне жауапкершілікпен қарауы керек екені анық.
4. Табиғаттан үйрену:
Әңгіме табиғаттағы барлық жәндіктердің еңбек ету жолын сипаттайды. «Табиғат — ең үлкен ұстаз» дейді. Табиғаттағы әрбір жануар мен жәндік, оның ішінде кішкентай құмырсқа болса да, өз мүшкілдерінің шешімін тауып, табандылықпен еңбек етеді.
Қорытынды:
Осылайша, атасы баласына жәндіктердің еңбек етуі арқылы, өзіне жұмыс істеп, білім алудың маңызды екенін айтады. «Еңбек — адамның бақыты» деген нақыл сөз бұл әңгіменің негізгі ойын дөп басады. Және баласының бойына еңбекқорлық пен табандылық қасиеттерін сіңіру мақсатын көздеген.
Осыған қатысты ойланып, өзіңіздің өміріңізде еңбек ету мен табандылықтың қалай пайда болғанын талқылап, белгілі бір үлгілі адамдардан, шығармалардан сабақ алуды ұсынамын.
