«Көксерек» әңгімесінің идеясы – адамның табиғатпен, әсіресе, жабайы жануарлармен қарым-қатынасы және адамның өмір мен өлім, достық пен опасыздық, табиғат заңдарына бағыну сияқты мәселелерімен бетпе-бет келуі.
Әңгімеде көксерек, яғни үлкен, күшті және қауіпті жыртқыш, адамның мінез-құлқын, оның табиғатқа деген көзқарасын сынап, адам мен табиғат арасындағы байланысты көрсетеді. Көксерек персонажы арқылы табиғаттың көркемдігі мен оның қатал заңдылықтары, адамның оны түсіну мен құрметтеу қажеттілігі ашылады.
Сонымен қатар, бұл әңгімеде адамның ішкі дүниесі, оның қуаттылығы мен әлсіздіктері, табиғаттың адамға әсері, сондай-ақ, адамның тіршілік етіп жүрген ортасын қорғау қажеттілігі туралы терең ойлар білдіріледі. Әйтсе де, табиғаттың күштілігі мен оның адамнан жоғары екендігі туралы ескерту бар.