Шешу үшін, Cl атомы бар заттардың байланыс түрлерін талдаймыз: иондық, коваленттік полюссыз және коваленттік полюсты жағдайда. Әрқайсысының мысалдарын келтіреміз.
1. Иондық байланыс
Иондық байланыс – бұл электрондардың бір атомнан екінші атомға толық өткізілуімен сипатталатын байланыс. Мұндай байланыс көбінесе металл мен металл еместің арасындағы әрекеттесулерде болады.
Мысал: NaCl (натрий хлориді)
Схема:
- Натрий атомы (Na) бір электронды жоғалтады, ал хлор атомы (Cl) бір электронды алады.
- Натрий оң зарядталған ион (Na⁺) және хлор теріс зарядталған ион (Cl⁻) түзеді.
- Олардың арасында иондық байланыс пайда болады.
Na → Na⁺ + e⁻
Cl + e⁻ → Cl⁻
Na⁺ + Cl⁻ → NaCl
2. Коваленттік полюссыз байланыс
Коваленттік полюссыз байланыс – бұл бірдей немесе ұқсас электроотрицательдігі бар атомдар арасында электрондар біркелкі бөлінетін байланыс.
Мысал: Cl₂ (хлор газ)
Схема:
- Екі хлор атомы арасында екі электрон ортақ пайдаланады.
- Электрондар екі атом арасында тең дәрежеде бөлінеді, сондықтан полюссыз байланыс пайда болады.
Cl + Cl → Cl-Cl (Cl₂)
3. Коваленттік полюсты байланыс
Коваленттік полюсты байланыс – әр түрлі электроотрицательдігі бар атомдар арасында пайда болатын байланыс, онда ортақ электрондар бір атомға жақын болса, ол атом теріс заряд алады.
Мысал: HCl (сутек хлориді)
Схема:
- Хлор атомы сутек атомынан (H) әлдеқайда электроотрицательді, сондықтан электрондар Cl атомына жақын орналасады.
- Осылайша, H атомы оң зарядталып, Cl атомы теріс зарядталады.
H + Cl → H-Cl
Қорытынды
Cl атомы бар қосылыстар иондық, коваленттік полюссыз және коваленттік полюсты байланыстар түзеді. Әрбір байланыс типі мен мысалын құрамында Cl атомы бар қосылыстармен жеткіздік.