Раванди баргузории тақсимоти миллӣ ҳудудӣ дар Осиёи Марказӣ ва натиҷаи он барои тоҷикон

Баргузории тақсимоти миллӣ ҳудудӣ дар Осиёи Марказӣ, ки баъд аз суқути Иттиҳоди Шӯравӣ дар солҳои 1990-ум оғоз ёфт, боиси таъсири амиқ ба асолати миллии тоҷикон гардид. Натиҷаи ин тақсимот бо рафторҳои сиёсӣ, иқтисодӣ ва иҷтимоии гуногун алоқаманд аст. 1. **Тақсимоти ҳудудӣ**: Тақсимоти миллӣ дар Осиёи Марказӣ бо мақсади эҷоди давлатҳои нав ва таъмини ҳуқуқи халқиятҳои мухталиф анҷом ёфт. Вале дар ин раванд, хусусан дар Тоҷикистон, хати марзҳои сиёсӣ ва этникии бардошташударо дар назар нагирифтанд, ки ин ба фарқиятҳои этникӣ ва мушкилоти ҷамъиятӣ оварда расонид. 2. **Афзоиши нооромии иҷтимоӣ**: Тақсимоти нодуруст ва мавриди тааҳлук, инчунин, боиси нооромии иҷтимоӣ гардид. Масалан, дар Тоҷикистон, норозигиҳо мавҷуд буданд, ки ин дар ниҳоят ба рафти ҷанги шаҳрвандии 1992-1997 оварда расонид. 3. **Таъсир ба идоракунии сиёсӣ**: Натиҷаи ин тақсимот, ки гурӯҳҳои гуногуни этникӣ ифодаи амиқ пайдо карданд, ба ташаккули идоракунии сиёсӣ ва иқтисодӣ таъсир расонид. Ин ба хосиятҳои боқимондаи сиёсӣ ва системаи демократӣ барои тоҷикон таъсири манфӣ расонд. 4. **Таъсири иқтисодӣ**: Тақсимоти вилоятҳо ва минтақаҳо низ боиси ноамниҳои иқтисодӣ гардид. Тоҷикистон, ки бо захираҳои ками табиӣ ва заминҳои бекор монда буд, барои ҷалби сармоя ва таъмини рушди иқтисодӣ бо мушкилот рӯбарў шуд. 5. **Масъалаи муҳоҷират**: Баъд аз тақсимот, аксари ҷавонҳо ба муҳоҷират рафтанд, ки ин ба ноҳияи коргарони тоҷик ва ҳамчунин ба иқтисоди ҷумҳурӣ таъсир расонид. Бо ҳамаи ин, тоҷикон дар муқобили ин мушкилоте, ки натиҷаи тақсимоти миллӣ буд, кӯшиш карданд, то шиддат ва равандҳои манфиро дар арафаи рушди идоракунии миллӣ коҳиш диҳанд. Нишон додан ба фарҳанги бойи худ ва таҳкими асолати миллӣ дар чунин муҳити мураккаб муҳим буд.