Сінтаксічны разбор сказа — гэта аналіз структуры сказа, уключаючы вызначэнне слоў, іх ролі ў сказе, а таксама граматычных сувязяў. Разгледзім сказ: «Пры гэтым яны бясконца глядзеліся ў ваду і перагаворваліся на сваёй мове».
Крок 1: Вызначаем складнікі сказа
У дадзеным сказе можам вылучыць два асноўных члена:
- Падмет (хто?) — яны
- Сказ (Што робяць?) — глядзеліся ў ваду і перагаворваліся на сваёй мове
Крок 2: Аналізуем сказ
1. Падмет:
- «Яны» — займеннік, падмет сказа, які ўказвае на некалькіх асобаў.
2. Сказ:
- Сказ складаецца з дзвюх частак, злучаных злучнікам «і»:
Першы складаны сказ: «глядзеліся ў ваду»
- «глядзеліся» — дзеяслоў, у сказе выступае ў форме мінулага часу, множнага ліку, зданнага асобы (актыўны стан).
- «ў ваду» — прымыкальнае выказванне, дзе «ў» — предлог, а «ваду» — ісцнікавы склон.
Другі складаны сказ: «перагаворваліся на сваёй мове»
- «перагаворваліся» — дзеяслоў, таксама ў форме мінулага часу, множнага ліку.
- «на сваёй мове» — зноў прымыкальнае выказванне, дзе «на» — предлог, а «сваёй мове» — звязаны словасклад (прыслоўе + назоўнік у родным ліку).
Крок 3: Пытанні для лепшага разумення
- Што яны рабілі? Глядзілеся ў ваду і перагаворваліся.
- Што азначае «глядзеўся ў ваду»? Гэта можа азначаць, што яны назіралі за адбіткам у вадзе ці шукалі там нешта.
- Што азначае «перагаворваліся на сваёй мове»? Гэта паказвае, што яны зносіліся паміж сабой на той мове, якая для іх родная.
Заключэнне
Увесь сказ выражае дзеянні, якія адбываюцца адначасова, што пацвярджаецца злучнікам «і». Ён складаецца з двух частак, якія паказваюць паводзіны галоўнага герояў.
Калі ёсць якія-небудзь пытанні або патрэба ў дадатковых тлумачэннях, не саромейцеся спытаць!