Түлік малдың ең қасиеттісі түйе болып табылады. Қазақ халқы түйені дала кемесі деген. Ол шөлге шыдамды, жүк артса - көлік, жесе - ет, ал жүні - киімге жараған. Қазақтар түйенің жүнінен жүн шапандар киген, ол жеңіл, жұмсақ әрі қыста жылы болған. Тағы түйенің жүнінен тек жамылғы көрпелер жасаған, аяқ асты тастауға болмайды деп төсеніштер жасамаған. Түйенің шудасы қайнатып, емге пайдаланған, ал терісінен ер қаптаған. Ал сүтін болса емге пайдаланған. Сүті қою, құнарлы. Сүтінен шұбат, құрт, балқаймақ, т. б. жасаған. Сиыр малың қазақтар көбінесе тамаққа жараған сиырды кейде көшке де, егіске де пайдаланып отырған. Сиыр да үйдің берекесі, айран - сүттің көзі, отбасының асыраушысы ретінде қадірлі мал болған. Ертеде сиыры жоқ үй ас - ауқаты жұтаң болып есептелген. Ертеде сиырдың терісінен құдықтан су тартатын қауға ыдыстар, қымыз ашытатын сабалар, сусын құятын торсықтар жасаған. Тіпті сиырдың тезегін отын ретінде, егіншілікке пайдаланған. Ал мүйізінен тарақ жасаған. Қой төрт түліктің ішіндегі қазақтың сүйіктісі «Мал өсірсең қой өсір, пайдасы оның көл көсір» деген қазақ атамыз. Өзі өсімтал, тез ет алып қонақ кәдеге жарап отыратын, сүті майлы әрі жұғымды. Қой мен ешкінің иленген терісі түрлі сырт киім мен аяқ киім тігуге пайдаланған. Қойдың жүнінен киіз басып, жіп иіріп, баулар жасалады, кілемдер, текеметтер тоқылады. Қазақ халқы қой мен ешкіні «уақ мал» деп атайды. Ешкі өте өсімтал мал. Ешкінің еті жеңіл, әрі сіңімді, сүті өте құнарлы. Ешкінің сүттісін арнайы ұстап, ана сүтіне жарымаған баланы ешкі сүтімен асыраған. Ешкінің серкесін әрдайым қойдың отарына қосып отырады, оның бүкіл отарды бастап, жайылымға апарып, әкелетін қасиеті бар. Ешкі жеңілтек мал деп есептелген, мінезі ұшқалақ, шыдамсыз баланы «ешкі құсап селтеңдеп» деп ешкіге теңеп отырады. Тағы ешкінің жүнінен түбіт орамалдар тоқиды. Ол жылы әрі жұмсақ болады. Қазақтың қасиетті малдарының бірі - жылқы. Ат - ер қанаты. Жылқы жүйрік, әрі өте төзімді мал оны салт мінуге, күш көлік ретінде пайдаланады. Сайын далада ұшқан құспен жарысып, халық үшін атқа мініп жауға шапқан батырларымызда аз емес. Қымызды емге пайдаланған, бойыңды қыздырып қысты күні жылы әрі жұғымды болады. Жылқының жалынынан, құйрығынан арқан жіп есілді, етінен қазы - қарта, жал - жая жасайды. Переведи на руский

Традиционная скотина, самой священной из которых является верблюд. Казахский народ называет верблюда "кораблем степи". Он вынослив к засухе: будучи средством передвижения, он используется для ношения грузов, мясо его употребляется в пищу, а шерсть идет на изготовление одежды. Казахи носили шапаны из верблюжьей шерсти, которые были легкими, мягкими и теплые зимой. Из этой шерсти также делали покрывала, при этом не использовали ее для изготовления подстилок, так как верблюжья шерсть считалась священной. Шерсть верблюда кипятили и использовали для лечения, а его кожу использовали для изготовления седел. Молоко верблюда также применялось в лечебных целях. Оно густое и питательное. Из молока готовили шубат, курт, балкаймак и др. Корова, с которой казахи чаще всего употребляют корову в пищу, также использовалась для передвижения и на полях. Корова считалась символом благополучия в доме, а айран - источником молока и кормилицей семьи. Раньше считалось, что дом без коровы - это дом с бедной пищей. Из коровьей кожи делали ведра для набирания воды, бочки для кумыса, а также сосуды для напитков и использовали коровьи экскременты в качестве топлива и удобрения в сельском хозяйстве. Из рогов коровы делали гребни. Овца - это любимое животное казахов, в народе говорят: "Если разводишь скот, разводи овец, их польза велика". Овцы плодовиты, быстро набирают вес и щедро предоставляют мясо в качестве угощения. Их молоко жирное и полезное. Из кожи овец и коз делают различные верхние одежды и обувь. Из овечьей шерсти производят войлок, пряжу, плетут шнуры, а также ткут ковры и текеметы. Казахи называют коз и овец "уақ мал" (маленький скот). Коза - очень плодовитое животное. Мясо козы легкое и легко усваивается, а молоко очень питательное. Козье молоко использовали для вскармливания детей, которые были еще слишком малы для коровьего. Козу всегда держат рядом с овцами, так как она обладает способностью вести всю стадо на пастбище. Козу обычно считают легкой на подъем, а ее шерсть используется для изготовления теплых и мягких платков. Одним из самых священных животных казахов является лошадь. "Конь - крылья человека". Лошади быстрые и выносливые, их использовали для верховой езды и как тягловую силу. В равнинах, они могут соревноваться с летающими птицами, и в истории казахского народа много батыров, которые скакали на лошадях в битвах. Кумыс использовался в лечебных целях, он согревает и полезен зимой. Из гривы и хвоста лошадей делали веревки, а из мяса готовили казы, карта, жал и жая.