Синтаксистік талдау. Әр үйдің ауласындағы бау-бақшада жеміс ағаштары,алма,өрік,жидек өседі.

Синтаксистік талдау үшін берілген сөйлемді құрылымдық компоненттерге бөліп, олардың арасындағы байланыстарды анықтаймыз.

Сөйлем: "Әр үйдің ауласындағы бау-бақшада жеміс ағаштары, алма, өрік, жидек өседі."

1. Сөйлем мүшелері:

• Бастауыш: жеміс ағаштары (бастауыш – негізгі субъект)
• Баяндауыш: өседі (баяндауыш – іс-әрекет немесе күйді білдіреді)
• Анықтауыш: әр үйдің ауласындағы бау-бақшада (анықтауыш – "бау-бақша" сөзін анықтайды)
• Кеңістік пен мезгілдің анықтауышы: бау-бақшада (кездейсоқ орынды көрсетеді)
• Тізбектелген анықтауыштар: алма, өрік, жидек (жеміс ағаштарының түрлері, тізбектелген түрде)

2. Компоненттердің байланысы:

• "Аралық" анықтауыш (әр үйдің ауласындағы) "бау-бақша" сөзін меңгеріп, оның қасиетін сипаттайды.
• "бау-бақшада" сөзі "өседі" баяндауышына қатынаста, яғни, қайда өсетіні туралы мәлімет береді.
• "жеміс ағаштары" бастауыш ретінде сөйлемнің негізгі субъектісі болып табылады.
• "алма", "өрік", "жидек" – жеміс ағаштарының түрлерін білдіреді.

Қорытынды: Сөйлемде өзара байланысқан бірнеше компоненттер бар, олар бір-бірімен логикалық және грамматикалық қатынастарда. Сөйлемнің жалпы мағынасы – әр үйдің ауласындағы бау-бақша жеміс ағаштарының (алма, өрік, жидек) өсіп тұрғанын білдіреді.