Мәтін бойынша кіші жоспар құры. Курайлы келін қоршаған қалың егінші түнде жауын болғандықтан жердін дегдун кутіп, бүгін егінге күндегіден кешірен шыққан. Біреу егіз, бі реу ат,…
Мәтін бойынша кіші жоспар құры. Курайлы келін қоршаған қалың егінші түнде жауын болғандықтан жердін дегдун кутіп, бүгін егінге күндегіден кешірен шыққан. Біреу егіз, бі реу ат, біреу түйе, қайсыбіреу аралас жегіл, қым-қиғаш қимылдаған жұртты Олжабен пен Жамал керіп келеді. Ертемен ауылдан шыққан айқай-ұйқай дауыстарды да құлақтары аның естіде Әй, егеуді қалдырма, егеуді! - Тоқта, доғарылып қалды! Аналар барып жырта бастады - Маупінейді оятындар, Мәулікейді Егіс басталғалы бірқатар кундер өтсе де, ауыл әлі даурығуын қойған Кез алмай қарап келе жатқан Олжабен қабағын бір шытып күбір етті - Жұмыстарында енім жоң Өгіз бен сиырды аралас женнен бір белек егінші қара жолды жиек тей соқасын жаңа ғана салған енен. Олжабектер келіп, солардың қасына тоқтады. Егіншілердің келіп бастыңлай, өздерімен өздері әуре болып жур. бұларға қапелімде қарай қойған жоқ. Олжабектің көзі неліктерде. «Ана сиыр бұзау бере ме, енді?! Обал-ай!» деген ойда тұрғанда: О, жігітім, жол болсын!,- деді егіншілердің ішіндегі сақалды біреуг Жасы үлкен адамға салем бермегені есіне түсіп, Олжабек: Ассалаумалейкум! дегенде, түйенің үстінде отырған Жамал мырс em Егінші де күліп жіберді. - Е, бәсе, жасың кіші көрінеді ғой, шырағым! - деді де сорайған мойнын соза түсіп Жамалға Есенбісің, балам! Ал жөніңді білдір. Танымадың, деді Олжабене Олжабен женін женді айтпады. Сұрастыра келе шалдың ененін өзі жақсы біліп алды. Оған нездескен осы елдегі «Пышақшы мамал» дейтін адам еді, білгенінше жай-жапсардың бәрін айтты. Олжабек сурай берді Отағасы, сонымен, колхоз егінін салып жатырмыз де Иә, шырағым, әйтеуір қауым болып кіріскен іс қой. Такірі тек оңын берсін! Осы маңдағы елдің бәрі де колхоз болды ма? Колхозсыз жер бар дейсіз бе? Кім қалпында отыр дейсіз? Бәсе, «ел-елдің бәрі-ақ осыған келді», - деседі ғой Дегенмен «Ортақ егізден оңаша бұзау» жақсы да. Әй, балам-ай. Гол заман мен бұл заман бір ме? Заманына қарай амалы да бар емес пе?!
Кішкене жоспарыңызды құрайық. Мәтіннен туындайтын негізгі идеялар мен тұжырымдарды ескере отырып, кішкентай жоспар жасауымыз керек.
Кіші Жоспар
Кіріспе
- Ауылдағы егін жинау процессі.
- Жауын-шашыннан кейінгі жағдай.
Негізгі бөлім
Егіншілердің жұмыс барысы
- Егіншілердің жұмысы мен олардың өзара әрекеттері.
- Олжабек пен Жамалдың егіншілікті бақылауы.
Сұхбат және танысу
- Олжабек пен егіншілер арасындағы танысу.
- Егіншілердің назары мен қарым-қатынасы.
Колхоз мәселесі
- Колхоздың пайда болуы және ауылдың өзгерістері.
- Жұрттың колхозға ауысуы туралы әңгіме.
Қорытынды
- Замана өзгерістері мен ауыл елі арасындағы үрдістер.
- Отыздар мен жаңа замандардың айырмашылықтары.
Жоспарды Түсіндіру
Кіріспе бөлімінде оқиға оқырманға таныстырылады, ауылдағы егін жинау жұмыстарының ауыртпалықтары мен жағдайлары баяндалады. Бұл контекст жұмыстың мақсаты мен белгілерін анықтауға көмектеседі.
Негізгі бөлім оқиғаның белсенді бөлімін қамтиды. Онда егіншілердің қарым-қатынасы мен олармен танысу, сондай-ақ колхоздың ауылдағы қызметі мен әсерлері туралы әңгіме болады.
Қорытынды бөлімде заманауи және дәстүрлі ауыл өмірінің айырмашылықтарымен жалғасатын нәтиже шығарылады. Бұл бөлім оқырманға негізгі ойды жеткізу үшін маңызды, өйткені ол тұрмыстық өзгерістерді, социумды және еңбек мәдениетін көрсетеді.
Осы жоспар арқылы, мәтіннің құрылымын, негізгі тақырыптарын және оқиғалар арсындағы байланыстарды анықтап алуға болады.
Обсуждение
4 сообщенияещё кратко
Міне, мәтін бойынша қысқаша жоспар:
Қысқаша Жоспар
Кіріспе
- Егін жинау процесінің басталуы.
- Жағдайдың өзгерісі (жауын-шашын).
Негізгі бөлім
Егіншілердің жұмысы
- Егіншілердің даладағы әрекеттері.
- Олжабек пен Жамалдың бақылауы.
Танысу және сұхбат
- Олжабек пен егіншілер арасындағы қарым-қатынас.
- Егіншінің аңғалдықпен сөйлесуі.
Колхоз туралы
- Ауылдың колхозға ауысуы.
- Заманауи өмір мен дәстүрдің айырмашылығы.
Қорытынды
- Ауылдағы өмірдің өзгеруі және жаңа замандағы еңбек мәдениеті.
Бұл жоспар мәтіндегі негізгі ойларды және маңызды эпизодтарды тез орындауға мүмкіндік береді.
Мәтін бойынша жоспар құры. Курайлы келін қоршаған қалың егінші түнде жауын болғандықтан жердін дегдун кутіп, бүгін егінге күндегіден кешірен шыққан. Біреу егіз, бі реу ат, біреу түйе, қайсыбіреу аралас жегіл, қым-қиғаш қимылдаған жұртты Олжабен пен Жамал керіп келеді. Ертемен ауылдан шыққан айқай-ұйқай дауыстарды да құлақтары аның естіде Әй, егеуді қалдырма, егеуді! - Тоқта, доғарылып қалды! Аналар барып жырта бастады - Маупінейді оятындар, Мәулікейді Егіс басталғалы бірқатар кундер өтсе де, ауыл әлі даурығуын қойған Кез алмай қарап келе жатқан Олжабен қабағын бір шытып күбір етті - Жұмыстарында енім жоң Өгіз бен сиырды аралас женнен бір белек егінші қара жолды жиек тей соқасын жаңа ғана салған енен. Олжабектер келіп, солардың қасына тоқтады. Егіншілердің келіп бастыңлай, өздерімен өздері әуре болып жур. бұларға қапелімде қарай қойған жоқ. Олжабектің көзі неліктерде. «Ана сиыр бұзау бере ме, енді?! Обал-ай!» деген ойда тұрғанда: О, жігітім, жол болсын!,- деді егіншілердің ішіндегі сақалды біреуг Жасы үлкен адамға салем бермегені есіне түсіп, Олжабек: Ассалаумалейкум! дегенде, түйенің үстінде отырған Жамал мырс em Егінші де күліп жіберді. - Е, бәсе, жасың кіші көрінеді ғой, шырағым! - деді де сорайған мойнын соза түсіп Жамалға Есенбісің, балам! Ал жөніңді білдір. Танымадың, деді Олжабене Олжабен женін женді айтпады. Сұрастыра келе шалдың ененін өзі жақсы біліп алды. Оған нездескен осы елдегі «Пышақшы мамал» дейтін адам еді, білгенінше жай-жапсардың бәрін айтты. Олжабек сурай берді Отағасы, сонымен, колхоз егінін салып жатырмыз де Иә, шырағым, әйтеуір қауым болып кіріскен іс қой. Такірі тек оңын берсін! Осы маңдағы елдің бәрі де колхоз болды ма? Колхозсыз жер бар дейсіз бе? Кім қалпында отыр дейсіз? Бәсе, «ел-елдің бәрі-ақ осыған келді», - деседі ғой Дегенмен «Ортақ егізден оңаша бұзау» жақсы да. Әй, балам-ай. Гол заман мен бұл заман бір ме? Заманына қарай амалы да бар емес пе?!
Мәтін бойынша жоспарыңызды құрастырайық:
Жоспар
Кіріспе
- Курайлы келіннің егін жинау үшін күннің кешке шегінуі.
- Жауыннан кейінгі егіншілердің белсенділігі мен қимылдары.
Негізгі бөлім
Егіншілердің жұмысы
- Егіншілердің жұмыстарының басталуы.
- Олжабек пен Жамалдың егіншілерді бақылауы.
Олжабек пен егіншілердің арасындағы сұхбат
- Егіншілермен танысу және қарым-қатынас.
- Олжабектің қарым-қатынастарына қатысты ішкі ойлары.
Колхоз мәселесі
- Колхоздың пайда болуы және ауылдың жаңа ұйымға ауысу барысы.
- Ауылдағы халықтың колхозға қатынасы.
Қорытынды
- Замана өзгерісі және егіншіліктегі жаңалықтар.
- Ауыл өміріндегі дәстүр мен қазіргі заманның айырмашылықтары.
Қысқаша Түсініктеме
Кіріспе бөлімінде оқиға мен күннің жағдайы сипатталады, егін жинау процесінің басталуы көрсетіледі.
Негізгі бөлім Алдымен егіншілердің жұмыстарын баяндайды, сосын Олжабек пен егіншілер арасындағы танысу мен сұхбатқа назар аударады, колхоз мәселесіне де тоқталады.
Қорытынды бөлімінде жаңа заманның ауыл өміріне әсері мен дәстүрлі және заманауи өмірдің айырмашылығы туралы ойланады.
Бұл жоспар оқиғаның құрылымын түсінуге және негізгі идеяларды анықтауға көмектеседі.
