Орыс сыныптарында қазақ тілі мен әдебиеті пәнінен аралық аттестаттаудың емтихан тапсырмаларының жауабы І нұсқа Тыңдалым Төменде берілген әр сөйлемді өз сөзіңізбен қайта жазыңыз. Сөйлемдерді берілген сөздермен бастаңыз. 1. Уақыт өмірімізден бөлек емес, уақыт пен өмір арасындағы байланыс күн мен оның сәулесі, ағаш пен жемісі, көз бен көру арасындағы байланыс секілді өте тығыз. Күн мен оның сәулесі бір-бірінен бөлек емес. Күн- жерге ең жақын жұлдыз, қызған газды шар. Ал сәуле болса түгелдей дерлік Күн атмосферасының төменгі бөлігінен шығады. 2. Расында кейбір адамдар уақытты өміріміздің ұрысы деп есептесе, бірі уақытты ұлы ұстаз дейді. Адамдар үшін ең ұлы ұстаз-уақыт. Қалай болғанда да, жер бетіндегі әркімнің тірлігі уақыт пен кеңістікке байланысты. 3. Ес біліп, етек жинаған сәтімнен бастап саналы әрекет етуіме, сылбыр ойға жол бермеуіме, ақыл таразысына абай болуыма әсер еткен отбасымдағы тәрбие десем, тәрбиенің бойыма сіңімділігіне әсер еткен уақыт пен оның төрелігі дер едім. Уақыт пен оның төрелігі оны босқа өткізу – мезгілі өлшеулі, құны өлшеусіз өз өмірімізді рәсуа қылу. 4. Бір түйгенім: уақыт бізге жаңа болып көрінген нәрсенің бәрін ескіртеді екен. Уақыт сыйлаған қуанышы мен қайғысының төрелігін өзі беріп, емін де өзі жасайды. 5. Біздің қолымыздан бәрі келеді. Біз біраз нәрсені жасап өзгерте аламыз. Тек уақытты емес. Біз уақытқа ешқашан әсер ете алмаймыз. Біз уақытты ешқашан тоқтата алмаймыз. Уақыт – біздің өміріміз.Уақыт- қайтып келмес дүние. Айтылым. Тыңдалым мәтіні негізінде диалог құрастырыңыз. - Сәлем досым! - Сәлем! - Уақыт деген сен үшін не? - Уақыт деген мен үшін ол ең құнды зат. - Түсінікті, ал уақытты неге бағалау керек? - Уақытты қайтып әкелуге болмайды, және уақыт босқа кетіп қалуы мүмкін,сол үшін уақытың әр бір минутын бағалаймын? - Сен уақытты қалай пайдаланасың? - Мен таңертең сабақ орындаймын, сосын үй шаруасын жасаймын, ал қалған уақытым кітап оқуға, және әлеуметтік желіге кетеді. - Күнделікті істейтін жұмыстарыңды алдын ала жоспарлайсың ба? - Әрине жоспарлаймын. - Уақытты бағалайсың ба? - Иә, Сау бол! - Сау бол! Оқылым Мәтіннің мазмұнын түсініп оқыңыз. «ПОПС» формуласын қолданып, мәтін мазмұны бойынша өз пікіріңізді дәлелдеңіз. Уақыт – адам өмірінің ақшалай құны. Уақыт – әркімнің нақтылы өмірлік капиталы. Адамның босқа кеткен әрбір сәті отқа жаққан теңгемен тең. Адамның ақшалай уақыты адамның өзіне байланысты. Біреудің бір сағаты мың теңге болса, енді біреулердікі бір тиын. Кісінің кісілігі уақытты босқа өлтірмеуден басталмақ. Даналық жасқа байланысты емес. Елдің бәріне ортақ бір-ақ күнтізбе бар, тек оны әркім әр түрлі пайдаланады.  Уақыт – ақсүйектікті мойындамайды. Ханға да, қараға да берілетін мерзім – тәулігіне жиырма төрт сағат. Дүниеде уақыт белгілегеннен артық демократия жоқ. Мұндағы ақсүйектік уақытты пайдалануға байланысты, кім уақытын бағалай білсе, сол ғана тектілердің қатарына қосылмақ. Адам уақытты сезінгенде ғана өзін-өзі қадағалап отырады. Өзіне-өзі бағыт белгілейді. Дүниедегі ең жаман дерт-еріншектікті жеңеді. Өзін нағыз адам етіп тәрбиелеп шығады. Бүгінде іскерлер әлемін басқаратын ұлы мәртебелі уақыт. Адамның әрбір күні, әрбір сағаты мақсатсыз өтпеуі керек. Өмірдегі әрбір уақытын, өз бойындағы қайрат-жігерін, ақыл-ойын өмірге, өзі өмір сүріп отырған қоғамға жұмсап, қалтықсыз еңбек етуге, сөйтіп өзі үшін де өзгелер үшін де игіліктер жасауға жұмсауы керек. 1-сөйлем. «Менің ойымша...» Уақыт өте құнды құбылыс 2-сөйлем «Себебі мен оны... деп түсінемін» Себебі ол өте тез өтеді.Оны артқа қайтара алмаймыз 3-сөйлем «Оны мен ... деген фактілермен, мысалдармен дәлелдей аламын» Әдемі, бағалы сағат таңдап, сатып ала аламыз, бірақ уақытты сатып ала алмаймыз. Соңғы сөйлем «Осыған байланысты мен ... деген шешімге келдім» Уақыт – біздің өміріміз, оны босқа өткізуге болмайды. Уақытты бағалау керек. Ол алтыннанда қымбат. Мәтіннен нақты ақпараттарды табыңыз. Уақыт – адам өмірінің ақшалай құны. Жазылым «Уақыт-сый» тақырыбында кіріспе, негізгі, қорытынды бөлімдерді қамтып, лексика-грамматикалық нормаларды сақтай отырып, уақыт туралы берілген мәтіндердегі оқиғаны сипаттап эссе жазыңыз.Салыстырмалы, күшейтпелі, асырмалы шырайларды қолданыңыз. Уақыт - әлемедгі ең қымбат, гауһар таспен теңестірілетін нәрселеренің бірі. Адамдар уақыт пен деңсаулықты қадірлемейтіні өте өкінішті...Күніне қаншама рет адам баласы уақыттын зуылдап өтіп баратқаның ойланады? Өкінішке орай, көп адамдар алтын уақыттарын пайдаланбай, бос жүріп қалады. Кейбір кісілер, менің ойымша, ақылды кісілер, уақыттарын пайдаланып, өздеріннен кейін шыныменде үлкен із қалдырып, осы өмірден бостан босқа кетпей, аса үлкен мұра қалдырады. Мысалы, әйгілі жазушылар , әншілер, бинесмендер, саясатшылар. Сондай кісілерден бәріміз үлгі алу керекпіз. Өйткені, адам баласының мүмкіншілектері өте көп және біз алтын уақыттымызды бағалау керекпіз деп ойлаймын.. Тілдік бағдар Жазылым мәтінінен салыстырмалы, күшейтпелі, асырмалы шырайды көрсетіңіз. Ең қымбат, аса үлкен, өте көп