Ад песень птушак гай навокал звініць.
Пад акном градка кветак.
Прыгожая свежая раніца толькі яшчэ пачалася.
У пушчы цень і халадок.
Над галавой сіняе неба.
У Аляксея радасна было на душы.
Вопрос 9
Адзначце сказы, у якіх ставіцца дэфіс пры прыдатку:
Варианты ответов
Я Волзе матухне прывёз прывет ад Нёмна з Беларусі.
Лота праз азёры злучаецца з Туломай ракой.
Падбеглі хлапчукі аднагодкі.
Рака гэта злучаецца з ракой Лотай.
Тут прыкрываў пераправу мужны разведчык Фядотаў.
Вопрос 10
Адзначце сказы, у якіх на месцы пропуску ставіцца коска:
Варианты ответов
Часта трапляліся баравікі … і абабкі … і лісічкі.
Вясна заўсёды прыгожая … як у вёсцы, так і ў горадзе.
Тут нельга было ні проста прайсці … ні праехаць.
Дзеці рассыпаліся па лесе …і агаласілі яго сваімі крыкамі.
У апошнія гады назіраюцца мяккія … цёплыя зімы.
Загоны перасякаюцца … то тонкімі, то шырокімі звілінамі.
Здравствуйте! Сейчас я подготовлю подробные ответы на ваши вопросы, учитывая, что цель — "Понять", а параметры не указаны, поэтому буду использовать общий подход.
---
**Задача 9: Адзначце сказы, у якіх ставіцца дэфіс пры прыдатку.**
**Объяснение:**
Дефіс у беларускай мове ставіцца паміж словамі ў складных прыметніках, калі гэтыя словы маюць такія ўмовы: яны выказваюць аднолькавае прадмет, і прыдатак — гэта частка складнога прыметніка. Таксама дэфіс можа ставіцца ў выпадках, калі яны ўтвораны ад двух словаў, якія разам апісваюць прыкмету.
Рассмотрим предложения:
1. **Я Волзе матухне прывёз прывет ад Нёмна з Беларусі.**
Нет, тут няма складнога прыметніка з дэфісам.
2. **Лота праз азёры злучаецца з Туломай ракай.**
Таксама без дэфіса.
3. **Падбеглі хлапчукі аднагодкі.**
Нет упоминания о складных прыметніках, поэтому без дэфіса.
4. **Рака гэта злучаецца з ракой Лотай.**
Без дэфіса.
5. **Тут прыкрываў пераправу мужны разведчык Фядотаў.**
Тут няма складнога прыметніка з дэфісам.
**Верагодна, правільны адказ — ні аднаго з пералічаных.**
Але для дадатковай упэўненасці можна звярнуць увагу да беларускамоўных правілаў. Там дэфіс ставіцца ў складных прыметніках: напрыклад, "халодна-ветраная ноч", але ў предложениях няма такіх прыкладаў.
Таму **правільная адказ —****пачасціва, у дадзеных варыянтах няма слоў з дэфісам пры прыдатку.**
---
**Задача 10: Адзначце сказы, у якіх на месцы пропуску ставіцца коска.**
**Объяснение:**
Коска ў беларускай мове вызначаецца правіламі наступнымі:
- Калі перад «і» ці «ці» стаяць паказы і злучаюць аднародныя членам, то коска не ставіцца.
- Калі ж пералічэнне злучаецца і іншымі злучнікамі (напрыклад, «таксама», «аднак», «анаўразна»), або калі пералічэнне ўяўляе сабой пераходныя элементы, то перад і пасля злучнікаў ставіцца коска.
- Таксама пры пералічэнні без змяшаных злучнікаў — коска.
Рассмотрим предложения:
1. **Часта трапляліся баравікі … і абабкі … і лісічкі.**
Зразумець, дзе пропуск — патрэбна прасякнуць пералічэнне.
Правіла: перад «і» коска не ставіцца, калі пералічэнне.
Але ў гэтым выпадку паміж членамі ўказаны прыпынкі… — трэба ставіць коску **перед кожным з пералічаных элементаў.**
Правільна: "Часта трапляліся баравікі, і абабкі, і лісічкі."
Такім чынам, **коска ставіцца перад «і» ў пералічэнні.**
**Адказ: так, у гэтым сказе трэба ставіць коску.**
2. **Вясна заўсёды прыгожая … як у вёсцы, так і ў горадзе.**
Можна сказаць, што тут — параўнанне, і перад «як» коска не ставіцца, калі так абагульняльна.
Але ў беларускай мове перад «як» у такіх выражэннях звычайна ставіцца коска.
Тады: "Вясна заўсёды прыгожая, як у вёскі, так і ў горадзе." — **правільна з коскай.**
3. **Тут нельга было ні проста прайсці … ні праехаць.**
Пералічэнне, суправаджаецца «і», «або» — у беларускай мове перад «і», «або» у пералічэннях коска не ставіцца.
Але тут — «ні проста прайсці, ні праехаць» — гэта пералічэнне рукой.
Правільна: без коскі перад «і».
**Таму тут коска не патрэбна.**
4. **Дзеці рассыпаліся па лесе …і агаласілі яго сваімі крыкамі.**
Пералічэнне (рассыпаліся і агаласілі).
Правіла: перад «і» у пералічэннях — коска не ставіцца.
**Коска тут не патрэбна.**
5. **У апошнія гады назіраюцца мяккія … цёплыя зімы.**
Магчыма, гэта пералічэнне (мяккія і цёплыя), тоді: "Мяккія, і цёплыя зімы" — там, дзе пералічэнне, — перад «і» можа ставіцца коска.
Але калі пропуск — трэба ўказаць.
**Выносячы вынік:**
- Для першага сказа — так, ставім коску перад «і» (перечисление).
- Для другога — ставім коску перад «як», бо гэта параўнанне.
- На трэцім і чацвёртым — коска не патрэбна.
- На чацвёртым — коска не патрэбна.
**Правильныя варыянты:**
- першы сказ — ставім коску: "**Часта трапляліся баравікі, і абабкі, і лісічкі.**"
- другі — з коскай: "**Вясна заўсёды прыгожая, як у вёскі, так і ў горадзе.**"
---
### Итоговые ответы:
**Задача 9:**
Недоказана, что есть предложение с дэфісам, следовательно — **ответ: никаких**.
**Задача 10:**
- Первое предложение — ставим коску:
“Часта трапляліся баравікі, і абабкі, і лісічкі.”
- Восьмае — ставим коску:
“Вясна заўсёды прыгожая, як у вёскі, так і ў горадзе.”
Если нужны дополнительные объяснения — обращайтесь!