_________________ _________________ _________________ _________________ _________________ _________________ Əдеби тіл нормалары (6 балл) Тапсырма. Оқылым мəтінінен сан есімдерді…
_________________ _________________ _________________ _________________ _________________ _________________ Əдеби тіл нормалары (6 балл) Тапсырма. Оқылым мəтінінен сан есімдерді тауып жаз. Оларды реттік жəне жинақтық сан есімге түрлендір. Əр сан есіммен сөйлем құрастыр. 6 балл 1 - сөйлем : ________________ ________________ ________________ 2 - сөйлем : ________________ ________________ ________________ 1Бірінші олимпиада жалауы 1914 жылы Парижде көтерілді. Олимпиада алауы ертедегі олимпнадалық ойындар өткен Грекиядағы Олимп тауында күн нұрынан тұтатылады. Содан кейін факелді эстафеталық алып жүру рəсімі басталады. Олимпиадалық ойындар басталатын орталық стадиондағы үлкен табаққа алаудан от тұтатылады. Осы от ойындар аякталған- ша жанып тұрады. Мұндай дəстүр 1936 жылдан бері жалғасып келеді. 1.Берілген тұжырымдардан бір «жалған» ақпаратты анықтаңыз. 2.Кімнің ұсынысы бойынша олимпаданың эмблемасы бір-бірімен өріле қосылған бес сақинадан тұрады? А.Пьер де Паско В.Пьер де Куберте С.Да Винчи Д.Читиус 3.Сөйлемдерді мəтін мазмұны бойынша рет-ретімен ораластырыңыз (1,2,3) Жазылым. Берілген тақырыптардың бірін таңдап, эссе жазыңыз.(90-100сөз) Эссе тақырыптары 1.Ұлы Жібек жолы 2.Қазақстан қалалары 3.Орта Азия елдері _________________ _________________ _________________ _________________ _________________ № Тұжырым Шын Жалған 1. Олимпиада эмблемасы 5 сақинадан тұрады 2. Алғашқы олимпиада 1800 жылы өтті 3. Олимпиадада от тұтату дəстүрі 1936 жылдан бері бар Мəтіндегі ақпараттар Реті Олимпаданың эмблемасы бір-бірімен өріле қосылған бес сақинадан тұрады. Олимпиадалық ойындар басталатын орталық стадиондағы үлкен табаққа алаудан от тұта- тылады Мұнда сонымен бірге «Читиус». «Альтнус», «Фортиус» ұраны да барТыңдалым. Аудиомəтінді тыңдап, сұрақтарға жауап беріңіздер. Айтылым Берілген тақырыптардың біреуін таңдап,сол бойынша диалогті құрыңыздар. Ойларыңызды толықтырыңыздар. 1.Сен қай қалада тұрасын? 2.Армандаған мамандығын қандай? 3.Тараз қаласын білесің бе? Оқылым. Мəтінді мұқият оқып, тест сұрақтарына жауап беріңіз. Олимпиада Пьер де Кубертеннің ұсынысы бойынша. Олимпаданың эмблемасы бір-бірімен өріле қосылған бес сақинадан тұрады. Олар көгілдір, кара, кызыл (жоғарғы катары), сары жəне жасыл (төменгі катары) түстен құралады. Бұл бес құрлық спортшыларынын «Олимпиадалық козғалысқа бір женнен кол, бір жағадан бас шығарып күш жұмсайық!» деген ниетін аңғартады. Мұнда сонымен бірге «Читиус». «Альтнус», «Фортиус» (жылдамырақ, биігірек, күштірек) ұраны да бар. Сондай-ақ мұнда 5 сақинамен бірге, олимпиаданын өткен жылы жəне оны ұйымдастырушы қаланың символикалық белгісі болады. Мəтіндегі ақпараттар Негізгі ақпараттар Қосымша ақпараттарТыңдалым Аудиомəтінді тыңдап, сұрақтарға жауап беріңіздер.
Конечно! Вот пример решения по вашему заданию, включающий поиск и преобразование сан есімдер, а также составление предложений и ответы на связанные вопросы.
Находка сан есімдер в тексте и их преобразование
В тексте встречаются такие сан есімдер:
- 1914 (жыл)
- 5 (сақина)
- 1936 (жыл)
- 1800 (жыл)
- 90-100 (сөз бойынша эссе)
Реттік сан есімдер:
- Бірінші олимпиада (1)
- Алғашқы олимпиада (1)
Жинақтық сан есімдер:
- Бес сақина (5)
- Жылдамырақ, биігірек, күштірек ұрандар (3) — бұл — жинақтық сан, себебі бір жылдамдығы, бір биіктігі, бір күштілігі бір-бірімен байланысты.
Сөйлем құрастыру
1-сөйлем:
Бірінші олимпиада 1896 жылы Германияның Афины қаласында өтті.
(Мысал ретінде, нақты тексттен басқа нақты жаза аласыз)
2-сөйлем:
Олимпиадаға бес құрлықтың спортшылары қатысады.
(Жинақтық сан есімнің мысалы)
Бірге талданған тапсырмалар
1. Берілген тұжырымдардан жалған ақпаратты анықтаңыз:
Түпнұсқа мәтін бойынша, жалған ақпарат:
- «Алғашқы олимпиада 1800 жылы өтті» — бұл шын емес, өйткені алғашқы олимпиада 1896 жылы өткізілді.
Жауап: 2
2. Кімнің ұсынысы бойынша олимпиаданың эмблемасы бір-бірімен өріле қосылған бес сақинадан тұрады?
- Дұрыс жауап: А. Пьер де Паско
3. Сөйлемдерді рет-ретімен орналастырыңыз:
Мәтіннің логикасына сүйенсек:
- Олимпиадының эмблемасы 5 сақинадан тұрады.
- Олимпиадаға қатысушылардың дайындық жайлы айтылады.
- Ұраны мен символдар туралы айтылған.
Рет-реті:
- Олимпиада эмблемасы 5 сақинадан тұрады.
- Олимпиадаға қатысушылардың дайындығы және ұрандар.
- Символикалық белгі мен дәстүрлер.
Эссе жазу (ары қарай толық 90-100 сөзге дейін)
Тақырып: Ұлы Жібек жолы
Мысал:
Ұлы Жібек жолы — ежелгі дәуірдегі сауда және мәдениет жолы. Ол біздің еліміздің тарихында маңызды рөл атқарған. Жол арқылы түрлі тауарлар, мәдениеттер мен ой-пікірлер таралған. Жібек, бұғы мүйізі, дәрілік өсімдіктер көп тараған. Бұл жолдың шығу тарихы біздің ата-бабаларымыздың шеберлігін, еңбекқорлығын көрсетеді. Ұлы Жібек жолы көп ұрпаққа үлгі болып келеді. Ол ең алдымен ынтымақ пен достастықтың символы. Бұл жолдың маңызы әлі күнге дейін жоғары.
Егер сізге нақты бір бөлімнің толық шешімін немесе басқа мысал керек болса, айтыңыз!
