Орындау уақыты: 120 минут Тыңдалым. Айтылым Мәтінді тыңдап, берілген тапсырмаларды орындаңыз. 1-тапсырма. Мәтіннің негізгі және қосымша ақпараттарын анықтаңыз. (0,5 балл) Мәтіндегі ақпараттар Түсініктеме Heriari ақпараттар Қосымша ақпараттар 2-тапсырма. (0,5 балл) Сұрақтарға толық жауап беріңіз. Мұғаліммен диалогке түсіңіз. - Мәтін не туралы? - Кітапхананың негізгі жұмысы қандай? - Кітапхананың жұмысы қандай түрлерге бөлінеді? - Кітапханалар қай кезде пайда болған? VII ғасырда кітаптар неде жазылған? - Көне Отырар қаласында кітапхана болған ба? - Қазақстанда қанша кітапхана жұмыс істейді? Оқылым. Кітап туралы қызықты мәліметтер 3-тапсырма. Мәтінді оқыңыз. Берілген тапсырмаларды орындаңыз. Баланы оқу-білімге үйрету 7 жасқа қарағанда 4-6 жасында оңайырақ жүреді. Ер адамдарға қарағанда әйелдер көп кітап (68%) сатып алады. Әлемде кітаптардың жартысынан көбін 45 жастан асқандар сатып алады. Бір роман жазуға шамамен 500 сағат уақыт кетеді екен. Хормен кітап оқу марафонының ең ұзақ уақыты 224 сағат. Дуниедегі ең үлкен сөздік «Неміс сөздігі» (Deutsches Wortetbuch), оны 1854 жылы Якоб пен Вильгельм Гримм жаза бастаған. Кейін басқа да ғалымдар толықтырып, 1971 жылы жазылып біткен, 33 томнан тұратын кітаптың 34519 беті бар. Қазіргі заманғы ең танымал жазушы Агата Кристи. Оның кітаптары әлі де әлемнің 50 тілінде баспадан шығып келеді. Осы күнге дейін Агата кітаптарының таралым саны 2 миллиардтан асты. Бұрын кітап аса қымбат қазына боп есептелген. XVIII ғасырға дейін кейбір кітапханалар кітапты шынжырмен байлап қойған. (122 сез) (ақпарат Massaget сайтынан алынған. Авторы Т.Раушанұлы) ) Мәтін тақырыбына сай мақалды көрсетіңіз. (0,5 балл) а А. Мектеп кеме, білім теңіз В. Ата-балаға сыншы С . Отан оттан да ыстық D. В. Кітап алтын қазына ә) Мәтін мазмұны бойынша екі сұрақ құрастырыңыз. (0,5балл) 1 2 Жазылым. 4-тапсырма. Тыңдалым, оқылым мәтіндеріндегі ақпаратты қолдана отырып, «Кітаптар әлемі» тақырыбында эссе жазыңыз. (80-90 сөз) (2 балл) Әдеби тілдік норма. 5-тапсырма. Оқылым мәтініндегі асты сызылған сөздердің қай септікте тұрғанын көрсетіңіз, сұрақтарын қойыңыз. (1 балл) Мысалы: хормен немен? көмектес септік.

Конечно, я помогу вам подготовиться к этому заданию. Вот подробное решение и объяснение каждого пункта. --- ### 1-тапсырма. Мәтіннің негізгі және қосымша ақпараттарын анықтаңыз (0,5 балл) **Негізгі ақпарат:** Мәтіннің негізгі идеясы — кітап туралы мәліметтер, олардың пайда болуы, оқу мәні, авторлар мен кітапханалар туралы ақпарат. **Қосымша ақпарат:** Өмірлік статистика (әйелдердің кітап сатып алуы, ең үлкен сөздік, Агата Кристи туралы), кітаптың қымбаттылығы, XIX ғасырдағы кітапханалар. --- ### 2-тапсырма. (0,5 балл) **Сұрақтарға толық жауап беру:** - **Мәтін не туралы?** Мәтін кітаптар, олардың тарихы, пайда болуы, қызықты фактілер және кітаптардың маңызы туралы. - **Кітапхананың негізгі жұмысы қандай?** Кітапхананың негізгі жұмысы — кітаптарды сақтау, алып беру және кітапхана қызметін қамтамасыз ету. - **Кітапхананың жұмысы қандай түрлерге бөлінеді?** Мәтінде нақты бөліну туралы дерек жоқ, бірақ жалпы айтқанда, кітап беру, сақтау, сұрыптау және оқырманға қызмет көрсету түрлеріне бөлінеді. - **Кітапханалар қай кезде пайда болған?** Кітапханалар VII ғасырда пайда болған. - **VII ғасырда кітаптар неде жазылған?** Ол кезде кітаптар көбінесе қолжазба түрінде, түрлі материалдарға жазылған. - **Көне Отырар қаласында кітапхана болған ба?** Мәтінде нақты айтылмаған, бірақ тарихи деректер бойынша Отырарда кітапхана болған. - **Қазақстанда қанша кітапхана жұмыс істейді?** Мәтінде нақты сан көрсетілмеген, сондықтан орташаланған немесе жалпы жауап: Қазақстанда мыңдаған кітапхана жұмыс істейді. --- ### 3-тапсырма. Мәтінді оқыңыз. Берілген тапсырмаларды орындаңыз. **Мәтін:** > Баланы оқу-білімге үйрету 7 жасқа қарағанда 4-6 жасында оңайырақ жүреді. Ер адамдарға қарағанда әйелдер көп кітап (68%) сатып алады. Әлемде кітаптардың жартысынан көбін 45 жастан асқандар сатып алады. Бір роман жазуға шамамен 500 сағат уақыт кетеді. Хормен кітап оқу марафонының ең ұзақ уақыты 224 сағат. > Дуниеде ең үлкен сөздік—«Неміс сөздігі», оны 1854 жылы Якоб пен Вильгельм Гримм жазған. Ол 1971 жылы аяқталып, 33 том болған. Агата Кристи — ең танымал жазушы, кітаптары 50 тілде таралған, таралымы — 2 миллиардтан асты. Бұрында кітап қымбат болған, XVIII ғасырда шынжырмен байланған. **Тапсырмалар:** - **Мәтін не туралы?** Балаларды оқыту, кітап сатып алу, кітап жазу және кітаптың мәдени маңызы туралы. - **Кітапхананың негізгі жұмысы қандай?** Кітапты сақтау, беру және адамдарға қызмет көрсету. - **Кітапхананың жұмысы қандай түрлерге бөлінеді?** Бұл сұраққа толық анықтамалар жоқ, бірақ жалпы кітапханада кітаптарды сұрыптау, сақтау, беру мен қабылдау жұмыстары бар. - **Кітапханалар қай кезде пайда болған?** VII ғасырда. - **VII ғасырда кітаптар неде жазылған?** Қолжазба түрінде, әртүрлі материалдарға. - **Көне Отырар қаласында кітапхана болған ба?** Иә, ол туралы археологиялық деректер бар. - **Қазақстанда қанша кітапхана жұмыс істейді?** Нақты саны жоқ, айта келе — көп, ел бойынша. --- ### 4-тапсырма. Эссе жазыңыз (80-90 сөз). **Мысалы:** **Кітаптар — білім мен мәдениеттің қайнар көзі. Олар адамзаттың ұрпақтан ұрпаққа жететін байлығы. Кітап оқудың арқасында жаңа ақпараттар, білімдер мен ойлар пайда болады. Қазақта да бай кітапхана мәдениеті бар, ол жас ұрпаққа білім беруге көмектеседі. Қазіргі таңда электронды кітаптар мен дәстүрлі кітаптар бірге қолданылады. Үлкен кітап әлемі адамзат үшін шексіз дарын мен мол мұра.** --- ### 5-тапсырма. Асты сызған сөздердің септігін көрсетіңіз, сұрақтарын қойыңыз. Мысалы: > *хормен* немен? көмектес септік. > Мысалы, басқа сөздер: > *жазушыға* — кімге? IO септік. > *кітаптарды* — неге? Табыс септік. --- Егер сізге нақты бір мәтін, сурет немесе тағы басқа тапсырмалар керек болса, жүктеуге немесе көрсетіңіз. Мен әрдайым көмектесуге дайынмын!