Орындау уақыты: 120 минут Тыңдалым. Айтылым Мәтінді тыңдап, берілген тапсырмаларды орындаңыз. 1-тапсырма. Мәтіннің негізгі және қосымша ақпараттарын анықтаңыз. (0,5 балл) Мәтіндегі ақпараттар Түсініктеме Heriari ақпараттар Қосымша ақпараттар 2-тапсырма. (0,5 балл) Сұрақтарға толық жауап беріңіз. Мұғаліммен диалогке түсіңіз. - Мәтін не туралы? - Кітапхананың негізгі жұмысы қандай? - Кітапхананың жұмысы қандай түрлерге бөлінеді? - Кітапханалар қай кезде пайда болған? VII ғасырда кітаптар неде жазылған? - Көне Отырар қаласында кітапхана болған ба? - Қазақстанда қанша кітапхана жұмыс істейді? Оқылым. Кітап туралы қызықты мәліметтер 3-тапсырма. Мәтінді оқыңыз. Берілген тапсырмаларды орындаңыз. Баланы оқу-білімге үйрету 7 жасқа қарағанда 4-6 жасында оңайырақ жүреді. Ер адамдарға қарағанда әйелдер көп кітап (68%) сатып алады. Әлемде кітаптардың жартысынан көбін 45 жастан асқандар сатып алады. Бір роман жазуға шамамен 500 сағат уақыт кетеді екен. Хормен кітап оқу марафонының ең ұзақ уақыты 224 сағат. Дуниедегі ең үлкен сөздік «Неміс сөздігі» (Deutsches Wortetbuch), оны 1854 жылы Якоб пен Вильгельм Гримм жаза бастаған. Кейін басқа да ғалымдар толықтырып, 1971 жылы жазылып біткен, 33 томнан тұратын кітаптың 34519 беті бар. Қазіргі заманғы ең танымал жазушы Агата Кристи. Оның кітаптары әлі де әлемнің 50 тілінде баспадан шығып келеді. Осы күнге дейін Агата кітаптарының таралым саны 2 миллиардтан асты. Бұрын кітап аса қымбат қазына боп есептелген. XVIII ғасырға дейін кейбір кітапханалар кітапты шынжырмен байлап қойған. (122 сез) (ақпарат Massaget сайтынан алынған. Авторы Т.Раушанұлы) ) Мәтін тақырыбына сай мақалды көрсетіңіз. (0,5 балл) а А. Мектеп кеме, білім теңіз В. Ата-балаға сыншы С . Отан оттан да ыстық D. В. Кітап алтын қазына ә) Мәтін мазмұны бойынша екі сұрақ құрастырыңыз. (0,5балл) 1 2 Жазылым. 4-тапсырма. Тыңдалым, оқылым мәтіндеріндегі ақпаратты қолдана отырып, «Кітаптар әлемі» тақырыбында эссе жазыңыз. (80-90 сөз) (2 балл) Әдеби тілдік норма. 5-тапсырма. Оқылым мәтініндегі асты сызылған сөздердің қай септікте тұрғанын көрсетіңіз, сұрақтарын қойыңыз. (1 балл) Мысалы: хормен немен? көмектес септік.

Конечно! Вот подробное решение по каждому заданию: --- **1-тапсырма. Мәтіннің негізгі және қосымша ақпараттарын анықтаңыз. (0,5 балл)** **Негізгі ақпараттар:** - Мәтін тыңдалым, айтысулы және оқылым бойынша арналған. - Мәтін кітап туралы, оның тарихы, қолданылуы, кітапханалар туралы ақпарат береді. - Мәтіннің негізгі тақырыбы — кітаптар мен кітапхана маңыздылығы және тарихы. **Қосымша ақпараттар:** - Ер балалар мен қыздардың кітап оқуда айырмашылығы. - Кітапты жазу үшін кететін уақыт. - Ескі және қазіргі кітапханалар туралы деректер. - Дүниежүзі ғылымдары мен танымал жазушылар туралы мәлімет. --- **2-тапсырма. (0,5 балл)** **Сұрақтарға толық жауап беріңіз:** - **Мәтін не туралы?** Мәтін кітаптар мен кітапханалар, олардың тарихы, қызықты деректер және оқыту мен оқу процесі туралы. - **Кітапхананың негізгі жұмысы қандай?** Кітапхананың негізгі жұмысы — кітаптарды сақтау, сақтау, тарату және оқырмандарға оқу мүмкіндігін беру. - **Кітапхананың жұмысы қандай түрлерге бөлінеді?** Мәтінде нақты түрлер көрсетілмеген, бірақ әдетте ол сақтау, кітаптарды жетілдіру, жастарға кітап тарату сияқты түрде бөлінеді. - **Кітапханалар қай кезде пайда болған?** VII ғасырда пайда болған. - **VII ғасырда кітаптар неде жазылған?** Әзірше нақты белгісіз, бірақ ол кезде негізінен папирус, қытай қағаздары, пергамент сияқты материалдарға жазылған. - **Көне Отырар қаласында кітапхана болған ба?** Иә, ол туралы деректер бар. - **Қазақстанда қанша кітапхана жұмыс істейді?** Мәтінде нақты саны айтылмаған, бірақ Қазақстан бойынша көптеген кітапханалар жұмыс істейді. --- **3-тапсырма. Мәтінді оқыңыз. Берілген тапсырмаларды орындаңыз.** - **Мәтіннен негізгі идея:** Баланы оқу мен білімге үйрету ерте жаста, ал ересектер көп кітап оқиды, кітаптың жазылуы үлкен уақытты алады, әлемде ең үлкен сөздік бар, жазушылар туралы мәлімет бар, кітаптың бағасы қымбат болған. - **Мәтін бойынша екі сұрақ құрастырыңыз:** 1. Қандай жаста балаларды оқыту оңайырақ болады? 2. Әлемдегі ең үлкен сөздік қай жылы жазылып бітті? --- **4-тапсырма. Эссе жазу (80-90 сөз):** «Кітаптар әлемі» Кітаптар — білім мен мәдениеттің қайнар көзі. Олар адамға жаңа дүниелерді үйретеді, ой-өрісін кеңейтеді. Әлемде миллиондаған кітап бар, олардың ішінде ғылыми еңбектер, әңгімелер, поэзиялар бар. Кітап-қазына, ол адамзаттың мәңгілік байлығы. Қазіргі уақытта кітап оқу адамды рухани дамытады және жастарды білімді етеді. Сондықтан, кітапты құнды әрі мәңгілік қазына деп санауымыз керек. --- **5-тапсырма. Асты сызылған сөздің қай септікте тұрғанын көрсетіп, сұрақтарын қойыңыз. (1 балл)** Мысалы: - **хормен** — көмектес септік. Сұрақ: кіммен? Келтірілген сөздер болмаса, мен көмектесе алуы үшін нақты мәтін үзіндісін көрсетсеңіз, жауап беремін. --- Егер қандай да бір нақты сұрақ немесе басқа тапсырма болса, жазыңыз!