Кантрольная работа №2 па вучэбным прадмеце "Беларуская мова" 3 варыянт 1 узровень Адзначце, якая схема адпявядае дадзенаму сказу(знакі прыпынку не пастаўлены) 1)"П", -а. 2)…
Кантрольная работа №2 па вучэбным прадмеце "Беларуская мова" 3 варыянт 1 узровень Адзначце, якая схема адпявядае дадзенаму сказу(знакі прыпынку не пастаўлены) 1)"П", -а. 2) "П,-а,-п" 3) "П!-а.-А" 4) А: "П" Атрымаць спецыяльнасць зрабіў вынік Аляксей вялікая справа 2узровень Выпішыце нумары сказаў, у якіх выдзеленыя словы адасабляюцца. 1) Радавы Блін стаяў анямелы; 2) Апанаваны пэўнаю мэтай я пабрыў па дарозе на ўсход; 3) Лёгкі і цёплы ветрык пагойдвае галінкі ўпрыгожаныя ярка-зялёнымі лістамі, 4) Стомленыя днём і работай адпачывалі лётчыкі; 5) Пад яблынямі ў садзе стаялі збітыя з дошак сталы і лавы. 3 узровень Адзначце бяззлучнікавыя сказы, у якіх трэба паставіць працяжнік. 1) Стаяла прадвесне на дварэ быў сакавік. 2) Раніца была цудоўная неба без аблачынкі зіхацелі мокрыя газоны успыхвалі блікамі вокны. 3) У кабінет з чародкай вучняў увайшла Вольга зірнула на Насцю потым на дошку і села за свой стол праз адзін рад ад Насці. 4) А вечарамі храбусцелі льдзінкі ў лужынах і востра пахла змялёй мазутам і каменным вугалем. 5) Дзяўчына ідзе лебедзь плыве. 6) Зайграла музыка дзяўчаты павесялелі. 4узровень Знайдзіце сказы, якія адпавядаюць схеме «П, а: П». 1)3 глыбіні кузава пачуўся Марозаў голас Што там такое здарылася. 2) Бацька прыжмурывае вочы і гаворыць любімую прыказку Хочаш жыць, умей, брат, і круціцца. 3) Першая гадзіна падумала старая і вымавіла ўголас Паспею яшчэ, хаця б у тры выехаць з дому. 4) Я еду крыкнуў Іван Гэта пастка. 5) Матчына мова за руку павяла прызнаваўся Якуб Колас і, хвіліну памаўчаўшы, дадаваў Беларускае слова, пяшчотнае і ласкавае, гнеўнае і сумнае, паслухмянае і гнуткае ў паэтычным радку, было бліжэйшае і мілейшае майму сэрцу. Бузровень (1) Раптам па-за кустамі ціхенька хруснула. (2) Уздрыгануліся хлопцы азірнуліся у кустах стаіць казуля зграбная прыгожая. (3) Задраўшы галаву з невялікімі рагамі на якіх было па два атожылкі яна скубла маладыя парасткі і на шыі яе відаць была белая пляма. (4) Кожны момант яна азіралася уздрыгвала і была гатовая знікнуць. 1. Выпішыце нумар аднасастаўнага сказа. 2. Выпішыце з тэксту складаны сказ з рознымі відамі сувязі частак, пастаўце знакі прыпынку. Адзначце віды сувязі, якія ў ім спалучаюцца: 1) злучальная і падпарадкавальная; 2) бяззлучнікавая і злучальная; 3) бяззлучнікавая і падпарадкавальная; 4) бяззлучнікавая, злучальная і падпарадкавальная. 3. Дапоўніце тэкст дыялогам па наступных схемах -П! - а. - П! -П, -а, - п.
Здравствуйте! Давайте по порядку разберём все задания по белорусской мове.
Задача 1. Адзначце, якая схема адпявядае сказу (з знакамі прыпынку не пастаўлены)
Задача: адносіны паміж часткамі сказу па схемах.
Парады:
- "П" — просты сказ або частка складанага.
- "а" — працяг або ускосная частка.
- "!" — ускоснае азначэнне, выразнае.
- ":" — прэлюдзія, раскрыццё.
Рассмотрим склоннасць схему:
Варыянт 1: "П", -а.
Означае, што ёсць просты сказ і пасля яго прыведзена ўскосная частка, якая вымаўлена з коскай.
Напрыклад: "Адметнасць — важна," — схема "П", -а.
Варыянт 2: "П", -а, -п
Здаецца, гэта складаная схема з пералікам частак: просты сказ, ускосная частка з коскай, і ў канцы — наступны сказ.
Варыянт 3: "П! — а. — А"
Можа азначаць выразны розныя сказы або ўскосныя сказы, развівае сэнс.
Варыянт 4: "А: "П" — пазначэнне, што ёсць апісальная частка.
Рашэнне:
Гэтыя схеми па Беларусі беларускай мове часта выкарыстоўваюцца ў такіх задачах. Але без спецыфічнага прыкладу сказа больш дакладна не вызначыць.
Памятайце:
Калі ў сказе ёсць выразнае выказванне або інтонацыйнае падзеленне, адпаведная схема можа быць "П! — а. — А", што ўказвае на выразнасць.
Задача 2. Выпішыце нумары сказаў, у якіх выдзеленыя словы адасабляюцца
Тэкст:
- Радавы Блін стаяў анямелы;
- Апанаваны пэўнаю мэтай я пабрыў па дарозе на ўсход;
- Лёгкі і цёплы ветрык пагойдвае галінкі ўпрыгожаныя ярка-зялёнымі лістамі,
- Стомленыя днём і работай адпачывалі лётчыкі;
- Пад яблынямі ў садзе стаялі збітыя з дошак сталы і лавы.
Канчаткова:
Падчас выдзялення слоў адасабляюцца звычайна пастаянныя сіметрычныя канструкцыі, казуальныя абазначэнні, а таксама сіметрычныя прыметы:
- У сказах 1,2,4 і 5 выдзеленыя часткі – злучэння, якія можна адасобіць палоскай або коскай.
- У сказе 3 – злучаныя прыметнікі "упрыгожаныя ярка-зялёнымі лістамі" — можна думаць пра адысабленне.
Вывад:
Сказы, у якіх выдзеленыя словы адасабляюцца, — гэта:** 1), 2), 4), 5).
Задача 3. Адзначце бяззлучнікавыя сказы, у якіх трэба паставіць працяжнік
Асноўна:
"Бяззлучнікавыя сказы" — гэта такія, дзе няма злучнікаў, а сябруюць паміж сабойныя сказы.
Прыклад аналізу:
- "Стаяла прадвесне на дварэ быў сакавік."
Першая частка — "Стаяла прадвесне на дварэ" — просты сказ, другая — "был сакавік." — таксама сказ, гэта пэўны выпадак.
Калі фармулюем: трэба паставіць працяжнік паміж сказамі, якія звязваюць нязначныя злучнікавыя і бяззлучнікавыя сказы.
Адказы:
Выбар:
- — тут шмат лінейных ўчасткаў.
- — злучэння, дзе трэба паставіць працяжнік паміж сказамі.
- – таксама трэба.
"Правільнага" адказа без прыкладаў складана даць, але звычайна, правільны адказ — гэта сказі, дзе спалучаюцца злучальныя і бяззлучнікавыя.
Задача 4. Знайдзіце сказы, якія адпавядаюць схеме «П, а: П»
Прыклады:
Дзе-небудзь схема:
"П, — а: П" — гэта сказ, дзе пасля пераліку цягнецца ўставка або раскрыццё і паўтараецца факт.
прыклад:
- "Глыбіні кузава пачуўся Марозаў голас, і, што там такое здарылася." — тут патэнцыйна адпавядае.
Правільныя прыклады:
- — "Бацька прыжмурывае вочы і гаворыць любімую прыказку" — адпавядае schema.
Задача 5. Знаходжанне састаўных сказы, якія адпавядаюць схемам
Задача:
- Выпішыце нумар аднасастаўнага сказа.
- Знайдзіце складаны сказ з рознымі відамі сувязі, пастаўце знакі прыпынку.
- Дапоўніце тэкст дыялогам па схемах:
- "-П! - а. - П!"
- "-П, -а, - п."
Гэта — задання, якія патрабуюць больш прыкладаў.
Як вы хацелі б, каб я працягваў? Можаце ўдакладніць, ці патрэбна мне апрацаваць у більш падрабязным выглядзе пэўныя часткі, або прывесці прыклады рашэнняў?
