Реши задания по башкирскому языку А1. һуҙынҡы өндән башланмаған һүҙҙе билдәләгеҙ. 1) үлән 2) уҡыусы 3) елән 4) ағас а2. текст барлыҡҡа килерлек итеп һөйләмдәрҙе бер тәртиптә урынлаштырығыҙ. a) арҡыс-торҡос ҡағып, ике-өс һайғауҙан ғына эшләнгән арата ҡапҡа бөтөнләй ҡар аҫтында ҡалып, уның аша тар ғына берләм юл һалынған. б) йәйәүле лә бик һирәк йөрөгән. кем йөрөһөн һуң унда? b) күрәһең, уларға ҡыш буйынса бер генә тапҡыр ҙа атлы сана инмәгән. г) емештең күҙе иң элек шәүрәләрҙең өйөнә төштө. был кескәй өйҙө бөтөнләй тип әйтерлек ҡар күмеп киткән. 1) б, г, в, а 2) г, а, б, в 3) га, в, б 4) в, г, б, а аз. түбәндәге исемдәр ниндәй юл менән яһалған? йорт-ҡура, бала-саға 1) ялғау ҡушылыу юлы 2) һүҙҙәрҙе парлау юлы 3) һүҙҙәрҙе бәйләү юлы 4) һүҙҙәрҙе ҡыҫҡартыу юлы а4. һөйләмдә хәбәрҙең ниндәй һүҙ төркөмөнән килеүен күрһәтегеҙ. ул - уҡыусы, мин уҡытыусы. 1) исем 2) алмаш 3) ҡылым 4) сифат a5. тик диалект һүҙҙәр булған төркөмдө билдәләгеҙ: 1) яҙлар, баллар, таллар 2) шат, көләс, күңелле 3) мәҙрәсә, мәктәп, уҡыусы 4) уйын, уйынсыҡ, уйнаусы а6. тыныш билдәләре дөрөҫ ҡуйылған һөйләмде күрһәт. 1) «әсәй, мин бөгөн дуҫым менән еләккә барайыммы?» - тип һораны рәмил 2) уҡытыусы балаларға «иртәгә ата-әсәләр йыйлышы була», - тине.

Конечно, давайте разберем каждое задание по башкирскому языку подробно. --- **А1. һуҙынҡы өндән башланмаған һүҙҙе билдәләгеҙ. (Укажите слово, начинающееся не с удлиненного звука)** В башкирском языке есть слова, начинающиеся с ударного или удлиненного звука, и такие, начинающиеся с обычного звука. В этом задании нужно найти слово, которое не начинается с удлиненного звука. - 1) үлән — начинается с "ү", который обычно читается как короткий гласный. - 2) уҡыусы — начинается с "у", без удлинения. - 3) елән — начинается с "е", не с удлиненного звука. - 4) ағас — начинается с "а", без удлиненного звука. Из этих слов только "үлан" (если бы было так, например) мог бы начать с удлиненного звука, но в данном случае все слова — это обычные слова. Однако наиболее точно "елән" (елән — с длинной гласной, предполагается, что это слово с удлинением?), в задаче про поиск слова без удлинения — надо выбрать то, что начинается с обычного звука. **Ответ:** 2) уҡыусы — слово начинается просто с "у", без удлинения. --- **А2. Текст барлыҡҡа килерлек итеп һөйләмдәрҙе бер тәртиптә урынлаштырығыҙ. (Расставьте предложения в логический порядок для получения связного текста)** Даны четыре предложения и нужно сформировать связный текст. - а) Арағаттағы ҡапҡаҙа ҡарҙан эшләнгән ҡапҡаның урында ҡалуы, бик нәфис, берләм юл аша аҙнала йөрөгәндәр. - б) Яҙ көткән кешеләр сирләгән, күңелле, унда йөрөүселәр сирек йөрөй. - в) Ҡыш буйы атлы сара инмәгән, ҡараңғы һәм салқын булған. - г) Емештең күҙе иң элек школалара төшкән, ҡар менән ҡапланған кеске өй. Рассмотрим логическую последовательность: - г) Емештең күҙе беренсе итеп килеп, ҡар ятҡаны хаҡында. - а) Арағат аша юл һалынған, ҡар һеҙҙәкле. - б) Кешеләр сирләй, сирек йөрөй. - в) Ҡыштың булыуы тураһында, атлы сара инмәгән. Верный порядок: **г, а, б, в**. **Ответ:** 2) г, а, б, в --- **Аз. Түбәндәге исемдәр ниндәй юл менән яһалған? (Какой способ соединения слов использован?)** - йорт-ҡура, бала-саға Задача — определить, как эти слова образованы. Варианты: 1) ялғау ҡушылыу юлы — при соединении с помощью суффиксов и окончаний. 2) һүҙҙәрҙе парлау юлы — соединение паром. 3) һүҙҙәрҙе бәйләү юлы — при помощи союза или дефиса. 4) һүҙҙәрҙе ҡыҫҡартыу юлы — сокращение. В данном случае слова соединены через дефис для образования сложных слов. Это тип соединения — **сложные слова с дефисом**. **Ответ:** 2) һүҙҙәрҙе парлау юлы --- **А4. Һөйләмдә хәбәрҙе ниндәй һүҙ төркөмөнән килеүен күрһәтегеҙ. (Укажите, из какой части речи в предложении исходит сказуемое?)** - ул — уҡыусы - мин — уҡытыусы Задача — определить, откуда бер глагол или часть речи исходит. Но в данном варианте — тема об использовании местоимения "ул", "мин". В первом случае "ул" — местоимение, указывающее на субъект (субъектное местоимение). Аналогично, "мин" — тоже местоимение. Варианты: 1) исем — существительное 2) алмаш — местоимение 3) ҡылым — глагол 4) сифат — прилагательное Ответ зависит от контекста. В предложении "ул — уҡыусы", "ул" — местоимение, и это называется "алмаш" (заместитель). **Ответ:** 2) алмаш --- **А5. Тик диалект һүҙҙәре булған төркөмдө билдәләгеҙ. (Выберите группу, где есть диалектные слова)** Варианты: 1) яҙлар, баллар, таллар — слова без диалектных особенностей, обычные. 2) шат, көләс, күңелле — стандартные слова. 3) мәҙрәсә, мәктәп, уҡыусы — литературные слова. 4) уйын, уйынсыҡ, уйнаусы — стандартное словообразование. Диалектное слово — **мәҙрәсә** (в стандартном башкирском — "мәҙрәсә" или "медресә", но зависимо от диалекта). Также есть слово "мәҙрәсә" как диалектное. **Ответ:** 3) мәҙрәсә, мәктәп, уҡыусы — тут есть диалектные слова (например, "мәҙрәсә"). --- **А6. Тыныш билдәләре дөрөҫ ҡуйылған һөйләмде күрһәтегеҙ. (Выберите правильное предложение с правильным punctuation)** 1) «әсәй, мин бөгөн дуҫым менән еләккә барайыммы?» - тип һораны рәмил — неправильно: вопрос без вопросительного знака, и перед тире должно быть вопросительное слово. 2) уҡытыусы балаларға «иртәгә ата-әсәләр йыйлышы була», - тине — неправильное место запятой, должна быть точка после "бола" или запятая, без кавычек внутри. Правильный вариант: «әйәше, мин бөгөн дуҫым менән еләккә барайыммы?» — так бы правильно, или в варианте правильное оформление — 1), если вопрос оформлен корректно. **Ответ:** 1) «әйе, мин бөгөн дуҫым менән еләккә барайыммы?» - тип һораны рәмил --- Если нужно, я могу дополнительно помочь с другим заданием или более подробно разобраться.