3-БӨЛҮМ Тапшырмасы менен жат жазуу. Дельфиндер Суу жаныбарларынын ичинен адамга эң жакыны болуп дельфин эсептелет. Бул жандыктар сүт эмүүчүлөргө кирет. Алар сууда жашаса да, аба…
3-БӨЛҮМ Тапшырмасы менен жат жазуу. Дельфиндер Суу жаныбарларынын ичинен адамга эң жакыны болуп дельфин эсептелет. Бул жандыктар сүт эмүүчүлөргө кирет. Алар сууда жашаса да, аба менен дем алышат. Эгер бир дельфин кырсыкка чалдыкса, ага жардамга калгандары тез сүзүп келишет. Дельфиндер торпеда сымал жалтылдаган денелери менен толкун жиреп, чоң ылдамдыкта жүрүшөт. Түгөйү менен, же тобу менен суудан эки метрдей бийиктикке секиришет. Дельфиндер ышкырык сыяктуу ультра үн чыгаруу менен бири-бирине кайрылышат. Ультра үн дельфинге ылай сууда жана караңгыда жол табууга, тирүү балыкты жансыз нерседен, ошондой эле ар кандай чоңдуктагы жана формадагы нерседен айырмалай алуусуна жардам берет. Акылдуу сүт эмүүчү катары бизге белгилүү болгон бул суу жандыгы бир көзү ачык абалда уктайт. Себеби, уйку учурунда дельфиндин мээсинин бир гана жарым шары эс алып, экинчиси алардын кыймылын жөнгө салып турат. (120 сөз) Бул тапшырманы жат жазуудан кийин аткаргыла. Сүйлөмдөрдү тексттин мазмунуна ылайык ирети менен жайгаштыргыла. Сүйлөмдөр Тапшырманын туура жообу Дельфиндер абдан боорукер болуп, жардамга келишет. Караңгы болсо да, жол тапканды билишет. Уктаганда кыймылын башкара алат. Бул жандык сууда жашаса да, сүт эмүүчүлөргө кирет. Алар бийиктикке жалгыз секиришпейт. 3-бөлүмдүн упайы
Мына, тапшырманын туура жообу жана түшүндүрмөсү:
Төмөндө сүйлөмдөрдү мазмунуна ылайык тартипке салдык:
- Бул жандык сууда жашаса да, сүт эмүүчүлөргө кирет.
- Дельфиндер абдан боорукер болуп, жардамга келишет.
- Караңгы болсо да, жол тапканды билишет.
- Уктаганда кыймылын башкара алат.
- Алар бийиктикке жалгыз секиришпейт.
Эмне үчүн ушул тартипке жайгаштырабыз?
- Биринчиден, сценарий боюнча, дельфиндердин сулуу сүрөттөлүшү — сууда жашаса да, сүт эмүүчүлөргө кирет. Бул чоң мааниге ээ, андыктан алгач коюлууда.
- Андан кийин, дельфиндердин боорукерлиги жана жардамга тез келет. Бул алардын мүнөзү тууралуу жалпы түшүнүк берет.
- Оордогу сүйлөм — караңгыда жол таба алат дегендери, ультра үн аркылуу караңгыда иштеши менен байланыштуу.
- Төртүнчүсү — уктанганда кыймылын контрольдөй алат, бул алардын мээсинин жарым кабаты эс алган учурда иштеши жөнүндө.
- Акырында, жалгыз секиришпейт деген — алардын тобу менен иштеши жана коопсуздукту сактоосу тууралуу.
Жыйынтык:
Туура жообу — 3-бөлүмдүн упайы боюнча, айтылгандай жана сүйлөмдөрдүн логикасы менен такажат.
Жооп:
Тапшырманын туура жообу — 1, 2, 3, 4, 5.
