Түсіндім. Мына тапсырманы орындау үшін оқушыларға түсінікті әрі қолдануға оңай түрде жауап дайындайық. Төменде үш бөлікті орындау жоспары және үлгі жауап көрсетілген.
- 5–ші тапсырма: Абайдың қандай өлеңдерін білесіңдер?
- Жоспар: Абай шығармашылығын жанр бойынша бөліп, әр жанрға тән белгілермен таныстайық. Бұл тапсырмада нақты атауларды меңгеру де маңызды, бірақ 6–сынып деңгейінде жалпы топтастыруға назар аудару қажет.
- Жанрларға бөлу (ғылыми-қысқаша түсінік):
- Өлеңдері (қысқа, лирикалық туындылар): Абайдың өлеңдері көбіне қоршаған дүние, адамгершілік, махаббат, оқу-education тақырыптарын қамтиды.
- Поэмалары (ұзын өлеңдер/поэмалар): Үлкен тақырыптық шығармалар, әдетте кейіпкерлер мен оқиғалар желісі болады.
- Әндері (музыкаға арналған өлеңдері): Көңілге жылы ықпал ететін лирика, әнге жарамды өлеңдер.
- Аудармалары (аудармалар/аударма өлеңдері): Тарихи-көркем аудармалар немесе шетелдік поэзияны қазақ тілінде жеткізу.
- Қарасөздері (prose/қарасөздер): Проза түріндегі ой-пікірлер, этика-құндылықтар туралы тұжырымдар, афоризмдер.
- Мысал (сызбаға толтыру үшін орын қалдыру):
- Өлеңдері: 1) __________, 2) __________, 3) __________
- Поэмалары: 1) __________
- Әндері: 1) __________
- Аудармалары: 1) __________
- Қарасөздері: 1) __________, 2) __________
- Ескерту: өзің білетін нақты атауларды осы кестеге қойып аяқта. Егер қандай да бір атауларды білмесеңіз, мұнда бос қалдырып, кейін өзіңіз толықтыра аласыз немесе мұғалімнен нақты тізімді сұрай аласыз.
- 6-сыныпта оқыған Абай шығармаларын еске түсіріп, сызбаны пайдаланып жанрға байланысты топтастыру
- Мақсат: белгілі бір атауларды жанры бойынша дұрыс орналастыру.
- Нұсқаулық:
- Есте қалған шығармаларды жазып алыңыз.
- Одан кейін олардың қай жанрға жататынын анықтаңыз: өлең, поэма, ән, аударма, қарасөз.
- Берілген диаграммаға орналастырыңыз.
- Үлгі диаграмма (мәтіндік түрде):
- Абай
- өлеңдері
- поэмалары
- әндері
- аудармалары
- қарасөздері
- Абай
- Мысал толтыру үшін бос орындарға өзіңіз білетін атауларды қойыңыз. Мысалға:
- Өлеңдері: «Өлең 1», «Өлең 2» (нақты атауларды өзіңіз толтырыңыз)
- Поэмалары: «Поэма 1»
- Әндері: «Ән 1»
- Аудармалары: «Аударма 1»
- Қарасөздері: «Қара сөз 1», «Қара сөз 2»
- Ескертпе: бұл пунктте нақты атауларды өз бетіңізше еске түсіріп, диаграммаға орналастыру маңызды. Егер тізімді сіз толықтырсаңыз, мен сізге толық тексеріп, дұрыс жіктеуін қайтадан құрастырып береймін.
- 6-шы тапсырмаға қосымша қолдау (6-сыныптағы өлеңді жатқа айту)
- Егер сіз нақты атауды айтсаңыз, мен сізге:
- Өлеңнің қысқа үзіндісін дауысқа лайық қысқаша дәйексөзбен ұсыну;
- Мәні мен идеясына түсінік беру;
- Жаттау үшін тиімді әдістер (қайталау кестесі, строфаларды бөлу, қайталау бойынша ұсыныстар) көмектесе аламын.
- Қазіргі уақытта мен нақты атаулы өлеңді өзімнен жатқа шығара алмаймын, бірақ атауды берсеңіз, толық мәтінді қысқаша үзіндімен қайталап бере аламын немесе түсінігін түсіндіремін.
Қысқаша қорытынды:
- 5–ші тапсырмада Абайдың шығармашылығын жанр бойынша бөліп, көрнекі үлгімен сызбаға орналастырасыз.
- 6–шы тапсырмада сіз білетін бір өлеңнің атауын таңдап, оны жатқа айтуға дайынсыз. Мен сізге дәл атын айтсаңыз көмектесемін.
- 7–ші тапсырмада 6–сыныптағы шығармаларды еске түсіріп, берілгн сызбаға жанр бойынша топтастырасыз. Үлгі ретінде төмендегі құрылымды қолданыңыз:
- Абай
- өлеңдері
- поэмалары
- әндері
- аудармалары
- қарасөздері
- Абай
Егер сіз маған белгілі бір атауларды жіберсеңіз, мен оларды нақты жаңа толық жауапқа (аты-жөнімен, жанрымен) дұрыс орналастырып, сипаттамалармен бірге толыққанды шешім жасап берейін. Сізге қандай атаулар белгілі екенін айтыңыз немесе оқу материалыңыздан алынған тізімді жіберіңіз, мен сол бойынша нақты жауап жасайық.