Прокариоттар және эукариоттар деген түсініктерге анықтама беріндер

Түсінік: прокариоттар және эукариоттар 1) Прокариоттар дегеніміз не? - Бұл клеткалық құрылымы қарапайым әрі шағын организмдер. - Олардың жасушасында нағыз ядро жоқ – ДНК нуклеоид деп аталатын аймақта айналасқан бір тізбекті немесе түтікті түрде орналасады. - Құрылымында мембранаға қабатталған органеллалар жоқ немесе өте аз саны бар. - Рибосомалар 70S өлшемінде болады. - Қабықша (клеткалық қабықша) бактерияларда көбінесе пептидогликогеннен тұрады; археяларда басқа composition болуы мүмкін. - Өкілдері: бактериялар, археялар. 2) Эукариоттар дегеніміз не? - Бұл көлемді және күрделірек клеткалар иесі организмдер. - Олардың жасушасында нақты ядро бар – ядролық мембранамен бөлінген, ішінде ДНК бірнеше сызықша (хромосома) түрінде болады. - Мембранаға қабатталған органеллалар көп (митохондрия, ЭПС, Гольджи аппараты және т.б.). - Рибосомалар 80S өлшемінде болады (қосалқы органеллалардағы митохондрияларда/клоропластарда 70S-рибосомалар да кездеседі, бірақ жалпы жасушада 80S). - Құрылымда клеткалық қабықша әр түрлі болуы мүмкін: жануарлардың жасушасында қабықша жоқ, өсімдік және саңырауқұлақтардың қабықшасы целлюлоза немесе хитин сияқты заттардан құралған. - Өкілдері: өсімдіктер, жануарлар, саңырауқұлақтар, протистер. 3) Негізгі айырмашылықтардың қысқаша қоры - Ядро: жоқ (прокариоттар) vs бар (эукариоттар). - Органеллалар: жоқ/шамалы (прокариоттар) vs көп және мембранаға бөлінген (эукариоттар). - ДНК ұйымдасуы: нуклеоид аймаққа таралған бір тізбек не бірнеше рет айналған болса да ядро жоқ; эукариоттарда ДНК ядро ішінде хромосомалар түрінде. - Рибосомалар: 70S (прокариоттар) vs 80S (эукариоттар) (мұның кейбір органеллаларында 70S да болуы мүмкін). - Жасуша бөлінуі: бинарлық бөліну (прокариоттар) vs митоз/мейоз (эукариоттар). - Қабықша құрамы: бактериялардағы пептидогликоген көбінесе бар; археяларда өзгеше болуы мүмкін; эукариоттарда кейбірінде қабықша жоқ, өсімдік/саңырауқұлақтар/ Protista-ларда түрлі қабықшалар болады. 4) Қысқаша мысалдар - Прокариоттар: бактериялар мен археялар. - Эукариоттар: өсімдіктер, жануарлар, саңырауқұлақтар,Protistaлар. Егер қажет болса, осы түсініктерді түсінуге арналған қысқаша сұрақтармен (мысалдар, теңестіріп оқу жолы) немесе тартпа-тапсырмалармен көмектесе аламын.