Картадан 18гасырдагы казак хандығының онтустыгымен шығысындағы коршы мемлекеттерды аныктап бер

Түсіндім. 18-ғасырдағы қазақ хандығының оңтүстігі мен шығысында қандай көршілес мемлекеттер болғанын карта арқылы анықтап түсіндірейін. Мұнда негізгі көршілерді жалпы тарихи контекстке қарап атап өтемін. Егер картаңызда нақты сызықтар болса, сіз оларды осы тізімнің картаға жақын жерде белгілеуыңызға болады. 1) Оңтүстік көршісі (оңтүстік бағыттағы көршілер) - Жоңғар хандығы (Оират-Джунгар хандығы) - Қысқаша көрініс: Жоңғарияның оңтүстігіндегі кең аймақ, қазіргі Қытайдың Шыңжаң өңірі мен Монғолияның оңтүстік бөлігіне жақын орналасқан шағын-орта аймақтардан тұрған еді. XVIII ғасырға дейін қазақ хандығының оңтүстік шекарасына жақын күйінде болды және екі халық арасында түрлі соғыстар мен шапқыншылықтар болды (әсіресе 1730–жылдары). - Негізгі мәні: оңтүстік шекараны нақты жаулап тұрған негізгі мемлекет ретінде көрінеді. 2) Шығыс көршісі (шығыс бағыттағы көршілер) - Цинь династиясы (Қытай Қытай Халық Республикасы дәуірінің алдында — Қытай империясы, Цин династиясы) - Қысқаша көрініс: Іле өзені маңында, Tarbagatai тауларының айналасы мен Шыңжаң аймағы бойында Қытайдың ықпалы үстем болды. XVIII ғ. ортасынан бастап Жоңғарларды жеңгеннен кейін Қытай Қиыр Шығыстағы аймақтармен көршілес болды. - Негізгі мәні: шығыстағы ресми көрші, қазақ хандығының шекарасышығы Қытаймен түйісетін аймақпен шектесті. 3) Оңтүстік-шығыс көршілері (көбіне дәуір бойынша Жоғары ықпалға ие мемлекеттер) - Қоқанд хандығы (Kokand Khanate) - Орналасуы: Ферғана алқабының оңтүстік-шығысы маңында, қазіргі Өзбекстан аймағында. - Негізгі мәні: XVIII ғ. соңында қазақтардың оңтүстік-шығысына жақынырақ шекараға жақындаған мемлекет болып саналады; кейде қазақ даласына қарсы саяси-әскери қақтығыстар болды. - Хиуа хандығы (Khiva Khanate) - Орналасуы: Қарақалпақстан аймағы мен Әмудария/Сырдария өңірлерінің оңтүстік-шығысы жағында орналасқан. - Негізгі мәні: қазақ хандығына оңтүстік-батыстан қарағанда да көршілес болған мемлекет; аймақтық саясатта қазақ даласының маңында үнемі ықпалын көрсетіп отырған. - Бухара әмірлігі (Bukhara Emirate) - Орналасуы: Бухара өңірінің төңірегінде, Ферғана алқабының оңтүстігінен төмен орналасқан аймақ. - Негізгі мәні: XVIII–XIX ғасырларда Қоқанд пен Хиуамен бірге қазақ хандығының оңтүстік-шығысына көршілес болып тұрған үлкен әмірлік. Қысқаша қорытынды - Оңтүстігі: Жоңғар хандығы (Жоңғария) — тікелей оңтүстік шекараның басты көршісі. - Шығысы: Цинь династиясы (Қытай) — шығыстағы ресми көрші, Іле өңірі арқылы шекаралас. - Оңтүстік-шығысында аймақтық көршілер: Қоқанд хандығы, Хиуа хандығы, Бухара әмірлігі — олардың кейбірі қазақ даласына жақын орналасып, кейде шекаралық жанжалды аймақтармен шектесті. Егер сізде нақты карта болған жағдайда, мына тәсілмен анықтап көріңіз: - Қазақ хандығының орталығын картада орташа алқап ретінде белгілеңіз (Ұлы Жыландың өңірі – қазіргі Kazakhstan аумағының ортасы). - Оңтүстікке қарай Жоңғария/Жоңғар хандығын белгілеңіз (Шыңжаңның оңтүстік-батысы, Монғолияның оңтүстік бөлігі). - Шығысқа қарай Іле өзені аймағын және Tarbagatai тауларын көрші Қытаймен байланыстыратын сызық ретінде белгілеңіз. - Оңтүстік-шығысқа қарай Ферғана алқабы мен Әмудария өңіріндегі Қоқанд, Хиуа және Бухара мемлекеттері жатқан аймақтарды орналастырыңыз. Егер картаңызбен нақты суретті көрсетсеңіз, сол картаға сүйене отырып көршілерді нақты атаулармен, орналасқан жерлермен нүктелермен белгілеп бере аламын.