Орыс тілінен еңген құрамында и у я ю әріптері бар сөздері жаз

Түсінік Бұл тапсырмада Ресей тілінен енген (қазақ тілінде жиі қолданылады) сөздер ізделеді, олардың жазылуында и (і), у (у), я (я), ю (ю) әріптері кездеседі. Төменде кез келгенenses (аңық) сөздер тізімі берілген: әрбір сөздің қазақша мағынасы, шыққан орны (қазақ тіліндегі көнеден келе жатқан Ресей тілінен енген сөз екені) және қандай әріптер бар екені көрсетілген.

Қарапайым әдіс/сабақ барысында түсіндіру

• Ресей тілінен келген сөздерді тану үшін мағынасы қазақ тілінде балама болса да, сөздің қазақ тіліндегі қолданылуына қара: көп жағдайда тілімізде ресейлік сөздер беріледі (институт, университет секілді).
• Әр сөзде қандай әріптер бар екенін бөлек тексеріп, и/у/я/ю болуы маңызды.
• Кейбір сөздерге түсінік беру арқылы сөздің қандай салаға тиесілі екенін көрсетіңіз (оқу орны, саясат, мәдениет т.б.).

Ең жиі кездесетін örнектер (мысалдар)

• институт — институт Мағынасы: оқу орны немесе ғылыми-білімдік ұйым. Бар екендігін көрсететін әріптер: и (и). Ресей тілінен қазақ тіліне енген.
• университет — университет Мағынасы: жоғары оқу орны. Бар екендігін көрсететін әріптер: у, и (у және и). Ресей тілінен енген.
• академия — академия Мағынасы: академия, оқу-ғылыми ұйым. Бар екендігін көрсететін әріптер: я, и (я және и).
• станция — станция Мағынасы: теміржол немесе көлік торабының бекеті. Бар екендігін көрсететін әріптер: я, и (я және и).
• секция — секция Мағынасы: бөлім, секция (ұйымның бөлшегі). Бар екендігін көрсететін әріптер: и, я (и және я).
• кампания — кампания Мағынасы: науқан, іс-қимыл жоспары; кейде науқандық мәнде қолданылады. Бар екендігін көрсететін әріптер: и, я (и және я).
• партия — партия Мағынасы: саяси ұйым немесе топ. Бар екендігін көрсететін әріптер: я, и (я және и).
• юрист — юрист Мағынасы: заңгер, құқық саласының маманы. Бар екендігін көрсететін әріптер: ю, и (ю және и).
• ювелир — ювелир Мағынасы: зеңгір-қызметтеген зергер (зергерлік кәсіп иелері). Бар екендігін көрсететін әріптер: ю, и (ю және и).
• юмор — юмор Мағынасы: күлкілі, әзіл-сықақ түрі; көңіл көтеру саласы. Бар екендігін көрсететін әріптер: ю.
• мюзикл — мюзикл Мағынасы: музыкалық театрлық қойылым (musical). Бар екендігін көрсететін әріптер: ю, и (ю және и).
• бюрократия — бюрократия Мағынасы: бюрократия, ресми әкімшілік жүйесінің сипаттамасы. Бар екендігін көрсететін әріптер: ю, я, и (ю, я, и).
• операция — операция Мағынасы: іс-әрекет, операция жасау. Бар екендігін көрсететін әріптер: я, и (я және и).

Қысқаша қорытынды

• Егер мақсат “Понять” болса, осылай бөлшектеп түсіндіруге болады: Ресей тілінен енген сөздердің кейбіреулерінде и/у/я/ю әріптері кездеседі; оларды белгілеу арқылы сөздің тегі Ресей тілінен екенін растауға болады.
• Осы тізімнен кез келген сөзді пайдаланып, оқу материалына қатысты жаңа сөйлемдер құрастыра аласыз (мысалы, “институтта жаңа шәкірттер жиналмақ” немесе “юрист керекті құжаттарды дайындалды”).

Егер сізге нақты сыныпқа/пәнге (мысалы, қазақ тілінен ГДЗ тапсырмаларына) бейімделген нұсқа керек болса немесе басқа сөздер қажет болса, айтыңыз — мен нақты топтаманы соған сай бейімдеп беремін.