Секунд жебесинин узундугу 0, 8см мүнөт жебесиники 2 см саат жебесинин узундугу 1, 5см Жебелердин учтарынын сызыктуу жана бурчтук ылдамдыктарын тапкыла
ушул маселени берилди кылып чыгаруу
Келип чыккан задача: секунд жебесинин узундугу 0,8 см, минут жебесинин узундугу 2 см, саат жебесинин узундугу 1,5 см. Учтарынын сызыктуу (linear) жана бурчтук (angular) ылдамдыктарын тапкыла.
1) Радиустар (учтун улут):
- секунд жебеси үчүн: r_s = 0,8 см
- минут жебеси үчүн: r_m = 2 см
- саат жебеси үчүн: r_h = 1,5 см
2) Бурчтук ылдамдыктар (ω = dθ/dt): убакыт бирдиктерин rad жана секунд менен эсептейбиз. Жебелер бир бүтүн бурчту (2π рад) канча убакытта айланганына карап:
- секунд жебеси: бир тур 60 s,
ω_s = 2π / 60 = π / 30 рад/с ≈ 0,10472 рад/с
- минут жебеси: бир тур 3600 s (60 мин),
ω_m = 2π / 3600 = π / 1800 рад/с ≈ 0,001745 рад/с
- саат жебеси: бир тур 12 саат = 43200 s,
ω_h = 2π / 43200 = π / 21600 рад/с ≈ 0,00014544 рад/с
3) Учтун сызыктуу ылдамдыгы (ван, v = ω · r): жебелердин учтарынын бурчтук ылдамдыгы менен радиусту көбөйтөлү.
- секунд жебеси: v_s = ω_s · r_s = (π/30) · 0,8 см = 0,8π/30 см/с ≈ 0,0838 см/с
- минут жебеси: v_m = ω_m · r_m = (π/1800) · 2 см = 2π/1800 см/с = π/900 см/с ≈ 0,00349 см/с
- саат жебеси: v_h = ω_h · r_h = (π/21600) · 1,5 см = 1,5π/21600 см/с = π/14400 см/с ≈ 0,000218 см/с
4) Натижелерди кыскача чагылтыруу (анын өлчөмдөрү):
- Секунд жебесинин учунун бурчу ылдамдыгы: ≈ 0,10472 рад/с; сызыктуу ылдамдыгы: ≈ 0,0838 см/с (≈ 0,838 мм/с)
- Минут жебесинин учунун бурчу ылдамдыгы: ≈ 0,001745 рад/с; сызыктуу ылдамдыгы: ≈ 0,00349 см/с (≈ 0,0349 мм/с)
- Саат жебеси учунун бурчу ылдамдыгы: ≈ 0,0001454 рад/с; сызыктуу ылдамдыгы: ≈ 0,000218 см/с (≈ 0,00218 мм/с)
Эскертүү:
- Линийкалык ылдамдык көбүнчө тетиктин бурчуна карап айланат (вектордук түрдө текилүү). Сизге керек болсо бурчтук ылдамдыктарды градус/мин же башка бирдиктерге да айлантып бере алам.