1. Складзіце дыялогі з прапанаваных сітуацый . а) Вам трэба ўзяць у бібліятэцы неабходныя для напісання паве дамлення (рэферата) кнігі: б. вам трэба патэлефанаваць сябру / сяброўцы, каб даведацца, што повага адбылося ў класе, пакуль вы хварэлі / ездзілі на спаборніцт вы і г. д. в) вам трэба запрасіць знакамітага земляка (ветэрана вайны / пра цы, пісьменніка, касманаўта і г. д.) на сустрэчу, якую арганізуе ваш клас.

Ніжэй прапаную тры дыялогі па кожнай сітуацыі. Я použываю просты, зразумелы мова для сярэдняй школы. Пасля дыялогу дадаю караткія тлумачэнні (пошаговае тлумачэнне мэты кожнага кроку). 1) a) Дыялог у бібліятэцы: трэба узяць кнігі для напісання рэферата Дыялог: - Уча́нік: Добры дзень. Мне трэба напісаць рэферат на тэму гісторыі Беларусі. Ці ёсць у бібліятэцы кнігі па гэтай тэме? - Бібліятэкар: Добры дзень! Так, ёсць некалькі сродкаў: аглядныя кнігі, энцыклапедыі і некалькі манаграфій. Якую дакладна тэму вы выбіраеце? - Уча́нік: Хацелася б агляд па гісторыі Беларусі ў ХХ стагоддзі. Можаце параіць нешта канкрэтнае? - Бібліятэкар: Вядома. Зірніце ў каталог по тэме "Гісторыя Беларусі ХХ стагоддзе". Таксама ёсць энцыклапедыі па гісторыі, якія могуць даць агульную карціну. Ці трэба некалькі равных крыніц? - Уча́нік: Так, магло б быць дзве-тры кнігі. На колькі дзён я магу іх узяць? - Бібліятэкар: БраНь дзён на 14. Калі трэба падоўжыць, можна запрасіць падаўжэнне тэрміну. А таксама ёсць магчымасць працаваць з электроннымі копіямі або інтэрнэт-дадаткамі. - Уча́нік: Дзякуй! Калі нешта знойду яшчэ там, можаце параіць мне, як лепш схапіць матэрыял? - Бібліятэкар: Вядома. Магу дапамагчы з планам прачытання і адзначэннем асноўных ідэй. Поясненне (пошаговае): - Шаг 1: Вызначыць мэтa (рэферат) і тэму (история Беларуси ХХ века). Гэта фармулюе запыт да бібліятэк і дазваляе скараціць выбар. - Шаг 2: Уточніць наяўнасць віды крыніц (аглядныя кнігі, энцыклапедыі, манаграфіі, электронныя копіі). - Шаг 3: Вызначыць ліміты і тэрміны (14 дзён, магчымасць падаўжэння). - Шаг 4: Прапанова зрабіць план чытання і дапамога з вылучэннем асноўных ідэй. - Шаг 5: Завяршэнне размовы з удзячнасцю і прапанова дапамогі пры пошуку. 2) b) Дыялог па званку сябру/сяброўцы, каб даведацца, што было ў класе пад час хваробы/спаборніцтва Дыялог: - Уча́нік: Алё, здаровы!? Гэта [імя]. Ты зараз? - Сябра: Так, усе добра. Што здарылася? - Уча́нік: Я хварэў/ездзіў на спаборніцтвы і прапусціў занятак. Раскажы, што было на ўроку? - Сябра: Мы робім заданне па матэматыцы: практыкумы на прасторы, рашыў задання 5-6. Настаўнік тлумачыў вывад формул. - Уча́нік: О, зразумела. Ці можаш даслаць нататкі, запісы або тлумачэнні? - Сябра: Канешне. Я сфатаграфую мой дзённік і інтэрнэт-ноты, таксама можам прайсціся па пытаннях пасля абеду. - Уча́нік: Вялікае дзякуй! Калі ласка, скажы, калі застанешся да канца занятця. - Сябра: Не праблема. Я дашлю табе ўсе нататкі сыходзячы па цягамі. Калі трэба, можам зрабіць кароткую ўчастковую рэпетыцыю. Поясненне: - Шаг 1: Вызначыць мэту званка: даведацца пра падзеі на занятках. - Шаг 2: Паразмова з сябрам: пацвярджаем сітуацыю, атрымліваем агульную карціну. - Шаг 3: Запыт на матэрыялы: нататкі, запіскі, заданні. - Шаг 4: Прапанова кантактнай сувязі і ўмова для наступных пытанняў. - Шаг 5: Заканчваем на добразычліва. 3) c) Дыялог: запрашэнне знакамітага земляка (ветэрана вайны / пісьменніка / касманаўта і г.д.) на сустрэчу, якую арганізуе клас Дыялог: - Учень/Класны кіраўнік: Паважаны спадар [Імя], мы з класам [н-р класа] плануем правесці сустрэчу з вамі на тэму вашага вопыту і гісторыі. Ці было б вам цікава наведаць нашу школу? - Земляк (або яго/её прадстаўнік): Добры дзень. Дзякуем за запрашэнне. Раскажыце, калі вы плануеце сустрэчу і колькі часу вам зручна? - Учень/Класны кіраўнік: Мы прапануем сустрэчу ў аўторак [дата] у 11:00, працягвам 45-60 хвілін. Патрабуецца нязручнасці з перавозкай, калі ёсць патрэба — мы аплацім. - Земляк (або прадстаўнік): Зразумела. Мы павінны ўдакладніць час і месца. Ёсць пэўныя патрабаванні да аўдыторыі ці тэм? - Учень/Класны кіраўнік: Тэматычна — ваш жыццёвы шлях, выдатнасць, важныя даты для моладзі. Мы спадзяёмся, што сустрэча будзе інфармацыйнай і над цікавам. Мы можам зрабіць прэзентацыю з пытаннямі і адказамі. - Земляк (або прадстаўнік): Добра, дадам у план сустрэчы. Мы дапаможам з транспартам, калі патрэбна. Калі ўсё падыходзіць, дадайце мяне ў планаванне. - Учень/Класны кіраўнік: Вялікі дзякуй! Мы на сувязі, каб пацвярдзіць дэталі і надзець запрашэнне афіцыйна. Поясненне: - Шаг 1: Выбраць форма запрашэння: пісьмовае (ліст/электронны ліст) ці асабісты званок. - Шаг 2: Уступ і пацвярджэнне інтарэсу запрошанай асобы. - Шаг 3: Прадстаўленне мэты сустрэчы, колькасць часу, магчымыя выдаткі, лагістыка (месца, дата). - Шаг 4: Удакладненне пра тэматыку, пытанні, фармат сустрэчы (прэзентацыя, пытанні-адказы). - Шаг 5: Пацверджанне і прапановы па арганізацыйных пытаннях. Коратка пра адаптацыю: - Такі дыялог падыходзіць для сярэдняй школы — простыя, приветливые тоны, ясныя мэты сустрэчы. - Калі не ведаеце прадмет або клас, вы можаце выкарыстоўваць агульны стыль і адпавядаць узроўню вучняў. Калі хочаце, могу дадаць яшчэ некалькі варыянтаў для кожнай сітуацыі (напрыклад, формальны запрашэнне праз ліст, ці нефармальны званок сябру, ці іншыя тыповыя сцэны бібліятэкі).