Эссе дар бораи Гуфтори нек,рафтори нек ва пиндори нек дар китоби "Авесто"

Эссе дар бораи Гуфтори нек, рафтори нек ва пиндории нек дар китоби Авесто Дар Авесто, осори муқаддаси ҷаҳони зороастрӣ, ба мо як мафҳуми бисёр муҳиме пайдо мешавад: Гуфтори нек, Рафтори нек ва Пиндории нек. Ба забони оддӣ, ин се мафҳум ба “фикрҳо, каломҳо ва кирдорҳои хуб” баробаранд. Ин се рӯзи ахлоқӣ ҳамчун сутуни асосии зиндагии оддӣ ва ҳокимияти инсон бар шароити ҷаҳони масрафиашон ба манфиати ахлоқӣ ва барории ормонии инсон ва ҷомеа хизмат мекунанд. Баёни аслӣ ва асосӣ дар Авесто ба ҳамин се нуқтаи муқаддас такя мекунад: фикрҳои пок, сухани дуруста ва кирдорҳои нек ба навбати худ ба осоншуда, ба такмил ва оромиш оварда мерасонанд ва дар охир ба ҳамбастагӣ бо ошиа (Asha) – тартибу оромӣ, ва бар зидди Druj (қаиинӣ, дурӯғ) равона мешаванд. 1) Гуфтори нек (фикрҳои пок) Гуфтори нек ба катби аввалини тартиби ахлоқӣ бармегардад. Фикрҳои пок, орзуи ростқалбӣ ва нигариши беэътибор ба зишт дар инсон ба тартибҳои зиндагӣ, ба мақсадҳои неке, ба эҳтиром ба инсон ва табиат даст меёнд. Дар Авесто гуфтан ба ҳақиқат,оста, покӣ ва дур аз фиреб ба думболии равонии инсон манфиатовар аст. Фикрҳои нек ба омодаи зеҳнӣ барои обрӯ ва имон, ба тавре ки ҷонибдори ахлоқӣ ба шумор мераванд, мусоидат мекунанд. Ҳангоми тарбия кардани фикрҳои нек, инсон ба самти ростӣ меҷӯяд, ба эҳсоси ҷавобгӯӣ ва масъулият барои ба вуҷуд овардани оромӣ ва адолат дар ҷомеа мусоидат мекунад. 2) Рафтори нек (каломҳои пок) Рафтори нек ба шаклдиҳии навбати калом ва зуратҳо марбут аст. Каломи рост, ростқавлӣ, ҳазм кардан ва дурусти гуфтан ба нафъи бештари ҷомеа мусоидат мекунад. Дар Авесто калом ба мисли абзоре барои ифодаи қаризм ва арзишҳои ахлоқӣ истифода мешавад: сухани рост ба эътимод меафзояд, сухани паст ба нафрат мефармояд, ва сухани меҳрубон ба таври мусбат ба равобитҳои инсонӣ анамилуд мекунад. Рафтори нек тавассути нигоҳ доштани шиносномаҳои дасти дуруст, озод кардани калом аз зиндони фиреб, паҳн кардан вафодории ду самти калом (ҳикмат, ростгӯи ва хайр) асосёфтааст. Каломи нек ба наздикон кумак мекунад, ба боварӣ ва ҳамкории байни мардум, ва ҳамчун зовияе барои пешрафт ва оромӣ хизмат мекунад. 3) Пиндории нек (кирдорҳои пок) Пиндории нек ба кирдорҳои барвақтӣ ва амалҳои моҳияти инсон алоқаманд аст. Кирдорҳои инсон аз дохили ба берун меоянд: хайрбахшӣ, адолат, дастгирии беполиш, садоқат ба қарзи дунё, кумак ба камбизорану ниёзманд, ҳимояи одоби касбӣ, эҳтиром ба муҳити зист ва шеърӣ кардани ҳаёт ба тариқи амал. Дар Авесто, кирдорҳои нек ба тасвири манфиати умумӣ ва оромии иҷтимоӣ равона шудаанд: инсон ба он қадар ки фикрҳои неке дошта бошад, ба он қадар кори нек ҳам меравад. Кирдорҳои пок барои инсон неки дунёро ба бор меоранд: ободии оилаҳо, эътимоди иҷтимоӣ, ҳамзабонид construção. Пиндории нек на танҳо ба хулосаҳои хусусӣ ва ба манфиати шахсӣ, балки ба саодати ҷамъиятӣ ва барқарор кардани адолат мўл ёфтанаст. 4) Вақтие, ки Гуфтори нек, Рафтори нек ва Пиндории нек бо якдигар ҳамроҳанд Ин се унсур ҳар яке ба дигарӣ такя мекунад. Фикрҳои нек ба таври ногаҳон ба ҳар як сухан ва кирдор равона мешаванд; суханони нек ба эътимод ва муносибатҳои инсонӣ миёни одамон имконпайдо мекунанд; кирдорҳои нек ба амал оварда ба орзӯи саодат барои тамоми ҷомеа мусоидат мекунанд. Хеле муҳим он аст, ки ин се мафҳум ба як оинаи ахлоқӣ табдил меёбанд: фикрҳо пок бошад, калом пок гуш кунад, кирдори пок ба амал ояд. Ин такрорнашаванда ва ҳамҷурави ҳастанд, зеро ахлоқи инсонро ба даврае меронад, ки дар он инсон ба оромии дохили ва зарари ба дигарон камтар мешавад. 5) Мавқеънокӣ дар тартиби ҳастӣ (Аслӣ ва иҷтимоӣ) Дар Авесто тартиби ахлоқӣ ба оши (Asha) алоқаманд аст — тартиб ва ростӣ, ки дар ҷаҳон ҳоким аст. Дар баробари он, Druj (дурӯғ, фиреб) ҳамчун муқобили хаёлу хаёлоти неке ба вуҷуд меояд. Гуфтори нек, рафтори нек ва пиндории нек ба инсон имкон медиҳанд, ки ба сари орзӯи оши ва зиндагии моҳиятиаш наздиктар шавад. Ҳамзамон, озодии интихоби инсон ба таври мустақим ба ахлоқи инсон вобаста аст: инсон бо роҳи фикр, калом ва кирдорҳояш метавонад ба оромиву адолат расад ё баръакс онро вайрон кунад. Ин ғояҳо ба иҷтимоии Zoroastrian яснокӣ меандозанд: ҳамчун як ҷомеа мо бояд барои оромӣ ва адолат талош кунем. 6) Мақсади рӯзмарраи хонандагон (иқтибос барои истифода) - Фикрҳои пок дар аввалин қадами рӯзи худ ва нақшаҳои ҳаррӯзаи шуморо месозанд: фикрҳои пок боиси дарки масъулият ва эҳтиром ба ҳамсуҳбатони наздик мешаванд. - Каломи пок ба гуфтугӯҳои шумо ранги ростӣ ва боварипазирӣ мебахшад: аз ростгӯӣ наканед, ба гуфтугӯи манфиатдори бесамар роҳ набаред. - Кирдорҳои пок аввал ба шумо ва ба ҷомеа фоида меорад: дустӣ, росткӯбӣ, кумак ба занон ва кӯдакон, нақш дар ҳифзи муҳити зист. 7) Идери кӯмак ба иҷрои ин се моилӣ дар ҳаёти ҳаррӯза - Ҳар рӯз кӯшиш кунед, ки як фикри покро интихоб кунед, ба он амал кунед (масалан, ба касе кӯмак ва дастрасӣ диҳед). - Пеш аз он ки ба гуфтан шурӯъ кунед, фикр кунед: оё каломи ман ба дигарон зарар мерасонад ё не? Оё ман ҳақиқат мегӯям? - Вақте ки амал мекунед, ба доварии ақлӣ бо назари ба манфиати умум равона шавед: чӣ кирдор ба эҳтиром ба инсонҳо, ба адолат ва ба табиат мусоидат мекунад? Хулоса Гуфтори нек, рафтори нек ва пиндории нек дар Авесто на танҳо ба як рӯйхати идеалҳои баланд махсуранд, балки ҳамчун роҳнамои амалии як инсон ва як ҷомеа ҳамчун як таснифи оромӣ ва наврасмонда гирифта мешаванд. Ин се унсур ба як муқовимати зеҳнӣ бо арзишҳои манфӣ ва ба ташкили ҳаёти иҷтимоӣ бар пояи Арша (Asha) мусоидат мекунанд. Дар муносибат бо бародарон, дӯстону пайравони дини худ ва бо табиат, мо метавонем аз ин се арзиш ҳамчун роҳнамои ҳаёт истифода барем ва ба ҷашни ҳаёти поку оромӣ наздик шавем. Калидҳо: Гуфтори нек, Рафтори нек, Пиндории нек, Авесто, Аша, Друҷ, ахлоқ, Зороастризм.