мына айналымдардағы тиісті реакциялық теңдеулерін жазып теңестіріңдер мырыш натриты-> азот(4)оксиді ->калий нитраты->оттегі ->күкүрт 4 коваленттік оксид ->күкірт кышкыл

Бұл айналым бойынша бір ықтимал, толық баланстанған шешім келесі сатыларға бөлініп жазылуы мүмкін. Әр қадамда неге осылай баланстанғанын қысқаша түсіндіремін.

Ықтимал жол (бірнеше балама реакциялармен реттелген цикл)

1. мырыш (Zn) пен күміс емес қымыздық реагент ретінде азотты (IV) оксиді NO2 алуға: Zn + 4 HNO3(conc) -> Zn(NO3)2 + 2 NO2 + 2 H2O

• Бұл концентрлі тұз қышқылындай азот қышқылымен әрекеттескенде Zn(NO3)2 түзіледі және NO2 газын бөлетін реакция. Бастапқы теңдеу толық баланстанған: Zn, N, H, O барлық элементтер бойынша теңгерілген.

2. NO2-ні калий гидрокиді арқылы нитрит және нитратқа айналдыру (NO2–тің базалық ортадағы диспропорциясы): 2 NO2 + 2 KOH -> KNO2 + KNO3 + H2O

• NO2 суда базалық ортада нитрит пен нитратқа айналады. Бұл жол NO2-ті кейінгі қадамдарға өткізуге көмектеседі (KNO3 түзеді, содан оттегі алынуы мүмкін).

3. КNO3-ті қыздыру арқылы оттегі (O2) бөлу: 2 KNO3 -> 2 KNO2 + O2

• Калий нитратының ыстауы/ыдыралуы кезінде O2 газын бөледі. Бұл да айналымдағы “оттегі” сатысына сәйкес келеді.

4. Оттегімен күкірттің тікелей реакциясы: S + O2 -> SO2

• Жаңа алынған O2 SO2 түзуге көмектеседі (күкірт(IV) оксиді).

5. SO2-ді SO3-ке дейін одан әрі тотыту, содан соң күкірт қышқылдығы (H2SO4) түзу:

• SO2 + O2 -> 2 SO3 (немесе 2 SO2 + O2 -> 2 SO3)
• SO3 + H2O -> H2SO4 Екі саты да баланстанған. Мәселен:
• 2 SO2 + O2 -> 2 SO3
• 2 SO3 + 2 H2O -> 2 H2SO4 немесе жалпы: SO2 + 1/2 O2 + H2O -> H2SO4 (құрастыра баланстанса 2 SO2 + O2 + 2 H2O -> 2 H2SO4).

Қысқаша жинақ:

• Zn + 4 HNO3(conc) -> Zn(NO3)2 + 2 NO2 + 2 H2O
• 2 NO2 + 2 KOH -> KNO2 + KNO3 + H2O
• 2 KNO3 -> 2 KNO2 + O2
• S + O2 -> SO2
• 2 SO2 + O2 -> 2 SO3
• SO3 + H2O -> H2SO4 (немесе 2 SO2 + O2 -> 2 SO3 және SO3 + H2O -> H2SO4 жолдарын біріктіріп толық формуламен: 2 SO2 + O2 + 2 H2O -> 2 H2SO4)

Ескерту:

• Бұл — айналымға бір ықтимал балансталған нұсқа. Басқа орта (қышқыл ортасы) таңдалғанда реакциялар әртүрлі теңдеулермен де баланстануы мүмкін. Қандай ортада (қышқылдық/қалқымалы) орындалатындығын нақтыласаңыз, балансты қайта дәлдеп бере аламын.
• Егер сізге басқа балама жолдар қажет болса немесе әр қадамға егжей-тегжейлі түсініктемені ұнатсаңыз, айтыңыз.