1-деңгейлі тапсырма. 12-кестені толтырыңдар. Еңбектік құқық қатынастары 12-кесте Еңбектік құқық қатынастарының объектілері Еңбектік құқық қатынастарының субъектілері Еңбектік құқық қатынастарының мазмұны

Түсінік беру және тапсырманы орындау жоспары: - Бұл 12-кестені еңбек құқық қатынастарының негізгі үш компонентіне бөлініп толтыруға арналған жалпы үлгі. - Әр бөлімге қысқаша түсінікпен бірге нақты жолдарын көрсетемін. Қажет болса нақты үлгіні өз өлкеңіздегі оқу бағдарламасына сай түзете аласыз. 12-кестені толтырған нұсқа (бір жолда үш бағанды сәйкес толтыру) 1) Еңбектік құқық қатынастарының объектілері - Еңбек қызметінің нәтижелері (жұмыстың өндірілу нәтижелері, өнім немесе қызметтің нәтижесі) - Еңбек үдерісі мен оның ұйымдастырылуы (жұмыс процесі, жұмыс тәртібі, режимі) - Еңбек шартына және еңбек қызметіне қатысты экономикалық-құқықтық қатынастар (еңбек ақы, төлемдер, әлеуметтік қамсыздандыру) - Еңбек қорғау және қауіпсіздік (еңбек қауіпсіздігі, санитария-гигиена талаптары) - Әлеуметтік қамсыздандыру және еңбек жағдайларымен байланысты құқықтық обьектілер (тәжірибе, біліктілік artırу, еңбек құқықтарын реттеу құжаттары) 2) Еңбектік құқық қатынастарының субъектілері - Жұмысшы/қызметкер (кәсіпқой немесе жалдамалы жұмысшы) - Жұмыс беруші (ұйым немесе тұлға, еңбек шартын жасайтын тарап) - Еңбек ұжымы/кәсіподақ (ұйымдық құрылымдар арқылы еңбек қатынастарына қатысу) - Мемлекет және оның еңбек заңнамасын жүзеге асыратын органдары (еңбек инспекциясы, әлеуметтік қорғау органдары) - Қосымша қатысушылар: лауазымдық тұлғалар, мамандандырылған кадрлық қызметтер 3) Еңбектік құқық қатынастарының мазмұны - Құқықтары (қызметкерге): еңбек ету құқығы, қауіпсіз еңбек жағдайында жұмыс істеу құқығы, еңбек ақы алу құқығы, еңбек демалысы және әлеуметтік кепілдіктерге қол жеткізу құқығы; жұмыс орнында сыйымды қатынас, еңбек шартының талаптарын орындау құқығы. - Міндеттері (қызметкерге): жұмысын адал атқару, еңбек тәртібін сақтау, қауіпсіздік ережелерін орындау, кәсіби міндеттерін орындау, еңбек заңнамасын және ішкі регламенттерді сақтау. - Міндеттері (ұйымға/жұмыс берушіге): еңбек қауіпсіздігін қамтамасыз ету, еңбек шартын дұрыс рәсімдеу және төлемдерді төлеу, жұмыс орнын ұйымдастыру, әлеуметтік қорғауды қамтамасыз ету. - Нормативтік-құқықтық қамтамасыз ету: еңбек шартының рәсімделуі, ішкі регламенттер, коллективті келісім-шарттар, еңбек заңнамасын сақтау. Қысқаша түсініктемелер: - Объектілер – еңбектік құқық қатынастары сыртқы (материалдық және ұйымдастырушылық) көріністері болып табылатын нақты жағдайлар. - Субъектілер – қатынастарға тікелей заңды қатысатын тұлғалар (жұмысшы, жұмыс беруші және жергілікті органдар/ұйымдар). - Мазмұн – құқықтар мен міндеттер жиынтығы, яғни қатынастардың нақты мазмұны қандай құқықтық тетіктерге және тәртіпке сүйенетінін көрсетеді. Егер сізге нақты оқу құжатын немесе сізге тән форматтағы кестені толтыру қажет болса (мысалы, бір бағанға белгілі бір терминдерді тұрғыдан толтыру), маған үлгіні жібере аласыз — мен оны сіздің оқу талабына сәйкес қарап, түзеп беремін.