Вопрос от Анонимного юзера 09 октября 2025 10:30
Жер Шаарынын айланасын 40 мин км деп аныктап чыккан окумуштуу кайсы? Парменид Элея Эратосфен Посидоний
Ответ нейросети
09 октября 2025 10:30
Правильный жооп: Эратосфен Элея.
Детальдуу түшүндүрмө (мисал боюнча middle-school деңгээлинде):
- Негизги идея
- Жер шар экенин Эратосфен өз уч менен далилдеген: Асван шаарында күн түбөлүк бир калыпта эң боюк учураганда аталышта күн 不 shadow жок (күн көз тийген учу түйүлүп өтөт), ал эми Александрия шаарында ошол эле күнү, ошол убакта gnomon түшүрүшүп койгондо көлөкө пайда болот.
- Көлөкөнүн өлчөмү аркылуу Жердин айланасын алыс аралык менен өлчөөдөн бирдей өлчөмдөгү үлүштү аныктоого болот: бурч канчалык чоң болсо, айлананын ошол канчалык чоң бөлүгү экенин көрсөтөт.
- Эң негизги маалыматтар
- Александрия жана Асван арасындагы аралык ~ 5,000 стадион (stadia).
- Асван шаарында күн жылдын күндүү күнүндө (күз белиндеги күндө) күн турайт, көлөкө жок; Александрияда ошол убакта gномондун түз сызыгында көлөкө бар жана анын көлөмдүү бурчу ~ 7.2° болуп эсептелген (жалпы 360° түз айлананын 1/50 бөлүгү).
- Геометриялык идея
- Жердин айланасы бүт circle деп эсептейм: arcтын өлчөмү α градуска ылайык C = s * 360 / α, where:
- s = Асван-Александрия аракатына барабар айланаман аралык = 5,000 стадион.
- α = күндүздөгү бурч = 7.2° (же 7° ~ 7.5°).
- Эсептөөлөр
- C = 5,000 стадион * 360 / 7.2 = 5,000 * 50 = 250,000 стадион.
- Стандарттык стадиондун узундугуна жараша километрге айлантышса:
- Эгер 1 стадион ~ 0.1575 км болсо (египетский стадион), анда Жердин айланасы = 250,000 * 0.1575 = yaklaşık 39,375 км.
- Эгер 1 стадион ~ 0.185 мк (чоңураак өлчөм), анда айлана көпүрө кымбат болушу мүмкүн, бирок жалпы эле болжолдуу баа 39–40 миң км чырмаларын көрсөтөт.
- Практикалык мааниде Эратосфендин баасы 40,000 км тегерегинде чыгат.
- Жыйынтык
- Кайсы окумуштуу аныктады? Эратосфен Элея.
- Негизги идея: алынган бурч 7.2° жана аралык 5,000 стадион болсо, айлананын узундугу 250,000 стадионго барабар болуп чыгат, бул стадиондун узундугуна жараша болжолдуу 39–40 миң кмге дал келет. Бул азыркы мааниден туура караганда да дээрлик 40,000 кмге шайкеш келет.
Эскертүү
- Эратосфендин баасынын так формасы стадиондун узундугунан көз каранды. Далил катары жакшы иллюстрация: бурч же аралык так өлчөлүү болгондо айлананын узундугун так эсептөөгө болот.
- Парменид Элея жана Посидоний ушул маселени өзү менен иштеп чыккан адамдар эмес; туура жооп – Эратосфен.
Понравился ответ?
Задай свой вопрос
Напиши любую задачу или вопрос, а нейросеть её решит



