Мәтін дегеніміз не

Иә, мында қысқаша түсінік: - Мәтін дегеніміз не? - Белгілі бір мақсатпен, әлеуметтік контекстте жасалған, мағыналық тұтастыққа ие сөйлемдер жиынтығы. Яғни, бір идеяны немесе оқиғаны тұтас жеткізетін текстуалдық бірлік. - Мәтіннің негізгі белгілері - Тұтас идея/мақсат: мәтін белгілі бір мақсатқа бағытталған. - Тұтастық және бірлік: идея, тақырып, мақсат бір бүтін болып келеді. - Байланыстық құралдар: қайталамалар, синонимдер, антонимдер, конъюнкциялар, орын-уақытша көрсеткіштер т.б. арқылы сөйлемдер біріктіріледі. - Контекстке тәуелділік: жазылған немесе айтылған жағдайда мағына контексттен тәуелді. - Формасы: ауызша немесе жазбаша түрінде болуы мүмкін; монолог немесе диалог болуы ықтимал. - Түрлері - Жазбаша/ауызша: мақалалар, баяндау, сипаттау, дәлелдеу мәтіндері, хат, сөйлеу т.б. - Монологтық/диалогтық: біреудің монологиі немесе бірнеше адамның диалогы. - Әдеби, публицистика, ғылыми-техникалық және т.б. жанрлар. - Мәтінді талдау кезінде негізгі сұрақтар - Мақсат қандай? - Негізгі идея/тәсіл қандай? - Қалай құрылымдалған: кіріспе–негізгі бөлім–қорытынды ма, әлде баяндау пункттері жайлы? - Байланысу құралдары қандай? - Қандай жанрға/мақсатқа сай? Қысқаша дефиницияны есте ұста: мәтін — мақсатқа бағытталған, байланысты сөйлемдерден тұратын тұтас коммуникациялық бірлік. Егер қажет болса, нақты тақырыпқа байланысты мысалдармен талдау жолдарын бірге қарап шығайық.