Напісаць канспект урока на тэму"падрыхтоўка і напісанне сачынення-разважання на маральна-этычную тэму"

Ніжэй прапаную канспект урока на тэму: «Падрыхтоўка і напісанне сачынення-разважання на маральна-этычную тэму». Прапаную універсальны варыянт для сярэдняй школы (прыблізна 7–9 клас), але структуру можна адаптаваць пад любы іншы клас. Title: Канспект урока Тэма: Падрыхтоўка і напісанне сачынення-разважання на маральна-этычную тэму Паходжанне: Без указання прадмета і класа. Асноўны падыход — распрацоўка навыкаў аргументацыі, структуры і маральна-этычных разважанняў. 1. Мэты і вынікі - Ведуичыя: зразумець, што такое сачыненне-разважанне (структура: уводзіны, тэза/пастаўленая думка, аргументы з прыкладаннямі, контраргумент, выснова); азнаёміцца з маральна-этычнай тэмай. - Уменні: складаць план сачынення; падаваць лагічныя аргументы і доказы з жыццёвога досведу; разглядаць магчымыя контраргументы; пісаць чарнавы варыянт і правяраць яго па рубрыцы. - Камунікатыўныя кампетэнцыі: развіваць крытычнае мысленне, уважліва слухаць/чытаць пісьмовыя тэксты, выказваць і абаронаць сваю пазіцыю. - Диферэнцыяцыя: для слабых — шаблоны, практыкаванне з планам; для мацнейшых — дадатковыя патрабаванні да мова-аргументацыі, контраргументы, жалезная структура. 2. Абсталяванне і матэрыялы - Картаўкі з пытаннямі для размовы на маральна-этычныя тэмы - Карткі з прыкладамі тэкстаў-разважанняў (кароткія фрагменты) - Шаблоны планаў (Уводзіны – Тэза – Аргументы – Контраргумент – Вынік) - Папера для напісання чарнаго тэксту, маркеры, ручкі - Празрысты плакат з рубрыкай ацэнкі - Набор прыкладаў пытанняў: ці варта прабачаць, ці варта казаць праўду, колькі важыць абавязак перад іншым 3. Этапы і правядзенне занятку (прадстаўлены на 90 хвілін; можна скараціць да 45–60 хвілін) Этап 1. Размінка і пастаноўка мэты (5–10 хвілін) - Матывацыя: абмеркаваць, чаму важна думаць пра маральныя выбары. Пытаць: «Як вы вызначаеце справядлівасць у паўсядзённым жыцці?» - Кароткі агляд: што такое сачыненне-разважанне; структура тэксту; што значыць «маральна-этычная тэма». Этап 2. Аналіз тэматычнага пытання/праекты (10–12 хвілін) - Вылучыць асноўную думку (тэзіс) на базавым прыкладзе: к примеру, тэма «Ці варта дапамагаць іншым, нават калі гэта патрабуе ахвяры?». - Разбіць на часткі: які можа быць тэзіс; якія аргументы можна прывесці; які контраргумент можна разгледзець. Этап 3. Працу над планам сачынення (15–20 хвілін) - Прадаставіць вучням шаблон плана: Уводзіны: заява тэмы, зацікаўлены фактар або пытанне; кароткі кантэкст; тэзіс. Аснова: першы аргумент з прыкладам; другі аргумент з прыкладам; трэці аргумент (за неабходнасцю) з прыкладам. Контраргумент: кароткае разгледжанне супрацьлеглай думкі і адказ на яго. Вынік/Заключэнне: пачуццё выхаванай пазіцыі, кароткая рэфлексія. - Задача: кожны вучань складае свой план на абраную маральна-этычную тэму (можна даць 2–3 тэмы на выбар). Этап 4. Напісанне чарнага тэксту (15–25 хвілін) - Інструкцыя: выкарыстоўваць план, выказаць тэзіс, падпрыяцца лагічнымі аргументамі, дадаць прыклады з жыцця; мець на ўвазе акапна залежную лагіку, сынтаксіс і стыль. - Варыянты: для пачатковых — даецца запаўняльнік плану; для мацнейшых — просіць дадаць дадатковыя аргументы, контраргументы і выснову з уласнага досведу. Этап 5. Праверка і рецензаванне (Peer-review) (5–10 хвілін) - Удзельнікі абмяркоўваюць адзін аднаго чарнавы тэкст па крытэрах: яснасць тэзісу, агучванне аргументаў, наяўнасць прыкладаў, кантраргумента, лагічнасць і чытальнасць. - Выкарыстоўваць простую рубрыку ацэнкі: 1) структураванасць; 2) аргументацыя; 3) лексіка/стыль; 4) памылкі. Этап 6. Выніковае рэфлексія і дома (5–7 хвілін) - Кароткая праверка: «Што ўдалося сёння добра?»; « Якія элементы яшчэ трэба удасканальваць?» - Дамашняе заданне: на аснове атрыманых заўваг дадаць або перапрацаваць тэкст, дадаць мінімум адзін контраргумент. 4. Варыянты тэм для практыкі - Ці варта заўсёды казаць праўду? Прыводзьце прыклады з жыцця. - Ці важна дапамагаць іншым, нават калі гэта патрабуе ахвяры? - Ці варта прабачаць чалавека, які памядаў, але па-шчырасці раскаяўся? 5. Шаблон і прыклады зместу - Уводзіны: «У нашым жыцці часта паўстаюць пытанні пра выбар паміж праўдай, дабром і асабістай камфортнасцю. У такіх сітуацыях важна не толькі думаць, але і выказваць сваю пазіцыю. Мая пазіцыя такая: …» - Тэзіс: «Толькі шчырая праўда і служэнне агульнаму даброту могуць падтрымліваць сапраўдныя адносіны». - Аргументы з прыкладамі: 1) Аргумент 1: Чэснасць будуе давер. Прыкладанне: у школе, сяброўстве, сям’і. 2) Аргумент 2: Ахвяры з боку кожнага чалавека могуць прынесці агульную карысць (прыклады з жыцця: дапамога суседу, валанцёрства). 3) Аргумент 3: Асэнсаванне наступстваў дзеянняў. - Контраргумент: «Некаторыя думаюць, што праўда можа раніць іншых; але можна данесці праўду тактоўна і абгрунтаваць неабходнасць адкрытосці». - Вынік: кароткая выснова з асабістым меркаваннем: «Для мяне важна не толькі гаварыць праўду, але і рабіць гэта з павагай да іншых; так мы будуем давер і павагу». 6. Рубрыка ацэнкі сачынення-разважання (прыблізна 4 узроўні) - Змест і тэзіс: выразна фармулюецца галоўная думка; тэза ясна праяўляецца. - Аргументацыя: лагічная сувязь паміж думкамі; дастаткова прыкладаў; выкарыстанне жыццёвага досведу. - Контраргументы: разгледжаны і апраўданы; дададзены адказ. - Стыль і мова: правільная граматыка; разгорнутыя прапанаванні; разнастайнасць лексікі; адпаведнасць тыпу сачынення. - Пунктуацыя і структура: добрая разбіўка на інтрызі; раздзелы; чытальнасць. 7. Дзяленне на дзень і адзінак - Аўтарская форма: калі вы не маеце дастаткова часу — напісаць план і сачыненне ў форме эсэмэ ці кароткай разважання. - Развіццё: наступны раз можна прапанаваць іншую маральна-этычную тэму, каб развіваць практыку. 10. Кароткія практычныя парады - Пачынайце з прыкладу з жыцця або пытання, каб зацікавіць чытача. - Вызначайце тэзу і трымаці яе на працягу тэксту. - Падтрымлівайце свае аргументы фактамі, прыкладамі, вынікамі. - Пазбягайце агрэсіўнай дыскусіі; імкніцеся да апраўдання. - Праверце тэкст на моўныя памылкі і лагічную паслядоўнасць. Кількасветныя прыклады пытанняў для самокантролю - Ці ясна выразана галоўная думка (тэзіс)? - Ці праведзены лагічны ланцуг аргументаў? - Ці ёсць у тэксце адзін або некалькі прыкладаў з рэальнага жыцця? - Ці ёсць кантраргумент і як добра ён развіты? - Ці зразумелы і канкрэтычны вынік? Калі вам патрэбна канкрэтная версія пад ваш клаc або прадмет (школа, выпуск, мова навучання, патрабаванні да рубрыкі), скажыце — адаптую план пад ваш клас і мэты.