Пикир алуу процеси Жана анын структурасы тушунук жазып бер айтканга

Түсінік: Пікір алу процесі және оның құрылымы Бұл тақырып 11-сыныптағы әлеуметтік ғылымдар немесе психология сабағында жиі кездеседі. Мақсаты — адам қандай да бір тақырып/мәселе бойынша өз ұстанымын қалай қалыптастыратынын түсіну. 1) Пікір алу процесінің кезеңдері - Ақпаратты қабылдау: тақырып бойынша мәліметтерді көру, оқу, көрген-есткендерін қабылдау. Бұл кезеңде түрлі көздер болуы мүмкін (сабақтағы әртүрлі көзқарастар, жаңалықтар, тәжірибе). - Ақпаратты өңдеу және талдау: алынған мәліметтерді салыстыру, түсіну, қайсысы сенімді екенін бағалау. Білімге, prior тәжірибеге сүйене отырып ақпаратты жүйелеу. - Бағалау және құндылыққа сәйкестік: ақпараттың тақырыпқа қандай ықпалын тигізетінін, өз құндылықтарыңмен қалай үйлесетінін ойлау. - Ұстанымның қалыптасуы: қабылданған ақпарат негізінде көзқарас/ұстаным формаланады. Түсінік, сенім, эмоциялар біріккен күйде тұрақты пікір пайда болады. - Іс-әрекетке бағытталу: пікірі нақты шешімге, пікір білдіруге, дау айтуға немесе іс-әрекетке (мысалы, дауыс беру, пікір жазу) айналады. 2) Пікірдің негізгі құрылымы (үлгі ретінде қарастыру) - Тақырып/объект: қандай мәселе бойынша пікірі қалыптасады (мысалы, мектеп формасы, технологиялардың енгізілуі, әлеуметтік медиа). - Ұстаным: ақиқатқа негізделген оң мақсатта немесе теріс көзқарас; қысқаша түйіні. - Дәлелдер: фактілер, статистика, бағытталған аргументациялар, кәсіби көзқарастар, жеке тәжірибе. - Негіздер: неге осы дәлелдер дұрыс деп саналады (логика, мәні, құндылықтармен сәйкестік). - Құрылымдау стилі: логикалық байланыс, тiзбектемелер, қарсы көзқарастарға жауап беру (жақтаушы-қарсы көзқарастардың теңгерімі). - Қорытынды/ұстанымның беріктігі: пікірі қаншалықты тұрақты және қашан өзгеруі мүмкін. - Энергетика және әсері: пікірі қандай эмоциялармен байланысты, басқа адамдарға қандай ықпал жасайды. 3) Пікір алу процесінде әсер ететін факторлар - Жеке факторлар: білім, тәжірибе, құндылықтар, қалаулар, эмоционалдық жағдай. - Әлеуметтик факторлар: отбасы, достар тобы, сыныптағы нормалар, қоғамдық пікір. - Мәдени-тарихи контекст: мәдени құндылықтар, салт-дәстүрлер, тарихтағы оқиғалар. - Кедергі factors: ақпараттың қайдан алынғаны, ақпараттың сапасы, манипуляциялық ықпалдар. - Қорғау механизмдері: когнитивтік ыңғайлылық (түсінікті және оңай қабылданатын дәлелдерді таңдау), алдын ала ұнатылған көзқарасты қолдау. 4) Психологиялық тұрғыдан қысқаша түсінік - Когнитивтік бұрмалаулар: белгілі көзқарасты күшейту үшін ақпаратты таңдаулы түрде қабылдау, бұрынғы сенімдерді растау, күшті дәлел емес дәлелдерді зерделеу. - Эмпатиясыздық пен ақпараттық дезинформацияға қарсы тұру: бірнеше көзқарасты тыңдау, дәлелдерді тексеру, сенімді дереккөздерді алу маңызды. 5) Практикалық түсінуге көмек болуы үшін қысқа мысал Тақырып: мектеп формасы туралы пікірі. - Объект: мектеп формасы. - Ұстаным: «Мен мектеп формасын қолдаймын, өйткені ол тәртіптілікті күшейтеді және теңдік сезімін арттырады». - Дәлелдер: статистика көрсеткен нәтиже, мектеп ішінде біркелкі көрініс; форманың қолайсыз тұстары туралы сыни пікірлерді тыңдау. - Қолданылатын логика: форманың артықшылығы біркелкілікті арттырады, ал кемшілігін шешудің жолдарын ұсынып қарастыру қажет (мысалы, қолайсыз көріністерге арналған жеңілдіктер, ыңғайлылық мәселелері). - Қорытынды: пікірі тұрақты болуы мүмкін, бірақ нақты дәлелдер артық-кемдік факторларға байланысты өзгеруі мүмкін. 6) Қысқаша қорытынды - Пікір алу процесі ақпаратты қабылдап, оны талдап, бағалап, ұстаным қалыптастыратын динамикалық жол. - Пікірдің құрылымы тақырыптан басталып, дәлелдермен қолдау, түсінікті қорытындымен аяқталады. - Әлеуметтік-дұрыс шешім қабылдау үшін бірнеше көзқарасты салыстырып, ақпаратты сыни тұрғыдан бағалау маңызды. Егер сізге осы тақырып бойынша өзіңізге арналған қысқа талдау жасағыңыз келсе, тақырыпты беріңіз: мен сізге кезеңдер бойынша нақты талдау жасап, нақты үлгілік құрылыммен жауап жазып беремін. Мысалы: «Қалада қоғамдық көлікті реформалау туралы пікірі» немесе «Ұялы телефондардың мектептегі рөлі туралы» т.с.с.