Ақ Орда мемлекеті мен Қазақ хандығының арасындағы сабақтастыққа 2 дәлел

Мына екі дәлел арқылы Ақ Орда мемлекетімен Қазақ хандығы арасындағы сабақтастықты көрсететін болайық:

• Дәлел 1. Әулеттік-генеологиялық сабақтастық

  • Қазақ хандығының билеушілерінің көпшілігі Ақ Орда дәуірімен байланысты рулардан шыққан немесе сол уақыттан мұра болып келген әулеттік тармақтардан келген. Яғни Қазақ хандығының әулеттік тегі Жошы ұлысының, соның ішінде Ақ Орда дәстүрлі әулеттерінің тікелей жалғасы ретінде қарастырылады. Бұл тұрғыда қазақ хандығының тарихын “Ақ Орда мұрагері” деп түсіндіру кеңінен кездеседі.

• Дәлел 2. Территориялық және әкімшілік сабақтастық

  • Ақ Орда мен Қазақ хандығының территориясы мен басқару жүйесі арасында жалғастық бар: орда деген ұғым, ханның орталығы және билік жүргізудің ру-тайпа мәселелерін реттеу тәсілі екі кезеңде де сақталған. Сонымен қатар көшпелі мемлекеттерге тән әскери-әкімшілік құрылымдар (би-сұлтан, ру-тайпа бірліктерінің басқарылуы, жер-аумақтың қорғанысы) Қазақ хандығында Ақ Ордадағы қабылданған үлгілермен жалғасып отыр. Бұл территориялық-ұйымдастырушылық сабақтастықтың көрінісі.

Қысқаша айтқанда, тарихи генеология (әулеттік түп-тұқым) және әкімшілік-территориялық құрылымдар арқылы Ақ Орда мен Қазақ хандығы арасындағы сабақтастықты айқындауға болады.