Прырода наш дом Апісанне+ рвзважанне,6 класс бел яз

Задача: апiсанне і разважанне на тему "Прырода наш дом" для 6 класа беларуская мова. Як я буду дапамагать: - Разам распрацуем план тэксту (уводзіны, апісанне прыроды, разважанне — чаму прырода наш дом, што рабіць, каб яе шанаваць; заключэнне). - Дам некалькі лексічных і граматычных парад, якія прыдатныя для 6 класа. - Прывяду прыклады тэкстаў: кароткае апісанне прыроды і кароткія разважанні, якія можна аб’яднаць у адзін тэкст. 1) План тэксту (падрыхтоўка да пісаці - Уводзіны: зацікавіць чытача і заявіць тэму (што такое прырода як наш дом). - Асноўная частка — апісанне прыроды: колеры, гукі, пахі, што бачым вакол (лісце, рэчка, неба, птушкі, трава, кветкі). - Разважанне: чаму прырода наш дом; якія карысці дае нам прырода; як мы дапамогаем ёй захоўваць яе. - Заключэнне: кароткае вывад і просьба да чытача (захоўваць прыроду, кожны можа зрабіць свой уклад). 2) Лексіка і граматыка (прыдатна для 6 класа) - Вобразы і словы для апісання: прырода, дом, лёсці ўлівы, луг, дрэвы, кветкі, трава, рака, возера, неба, сонца, пах зямлі, шэпат лістоты, птушкі, птушыя спеў, паветра. - Дзеючыя прыслоўі/дзеепрыметнікі: пахне (пахне зямлёй), шэпчуць, шморгае лістотаю, ляжыць ціха, ярка свеціць. - Граматыка: спалучэнне апісання з дзеясловамі ў сучаснай форме, задання ў формах адзіночнага/множнага ліку, правільнае ўжыванне займеннікаў і прыназоўнікаў (у, над, побач, паміж). - Фразеалагічны шарм: непасрэдна да прыроды — “паглядзі на твар прыроды”, “прымаць свет з адкрытым сэрцам”, “наш дом — не толькі мур, але і ўсё вакол”. 3) Прыклад тэкстаў (у асобных частках, каб было зручна навучацца) A) Кароткае апісанне (практыка апісваючага тэксту) Прырода — наш дом. Яна вітае нас чысціні паветра, зялёнымі лугамі, пахам зямлі і кветак. У лесе чуецца шэпат ветру, шурхот лістоты і песня птушак. Рака цячэ побач, блішчаць на сонцы касы вод і камяні на дне. Неба над галавой — бязмежны сініяй, часам зляціцца хмарка. Усё вакол нас здаецца жыві і дарагім: кожны уголак прыроды дамагае свайго роду прыгажосці і жыцьця. B) Разважанне (арыентаваны на 6 клас) Прырода — наш дом, таму мы павінны яе любіць і клапаціцца пра яе. Яна дае нам паветра, вады, ежу і месца, дзе можна гуляць і вучыць-ся. Калі мы пакідаем смецце, забруджваем рачулку ці засольваем неба, мы шкодзім само сабе. Таму важна: - не засмераць наваколле і збіраць смецце; - сажаць дрэвы і кветы, бо дрэвы выдзяляюць чысты паветра; - старанна ставіцца да вады: не выпускаць хімікаты ў рэкі, сляпіць лікія. - калі ёсць магчымасць, удзельнічаць у акцыях па ахове прыроды ў школе ці ў раёне. Мы не гаспадары прыроды, мы яе госці: мы павінны ліходна зразумець, як падтрымліваць баланс паміж нашымі патрэбамі і патрэбамі іншых істот. 4) Шаблон для самастойнага напісання (змест пад твае задачы) - Уводзіны: «Прырода — наш дом. Якую ролю яна гуляе ў нашым жыцці...» - Асноўная частка (апісанне): «У лесе я бачу...», «Паветра чыстае, пах зямлі...» (2–3 апісальныя прапановы). - Асноўная частка (разважанне): «Чаму прырода наш дом? Таму што яна дае нам усё неабходнае...», прывод зразумелыя аргументы (3–4 прапановы). - Заключэнне: «Калі кожны з нас будзе шанаваць прыроду, наш дом станецца чыстым і прыгожым для ўсіх». 5) Гатовы прыклад тэкстаў (для копавання або перапісвання) - Апісанне: "Прырода — наш дом. Яна дзівіць сваім колерам і пахамі: зялёныя луга, белыя кветкі, сіні неба і сіняя рака, што цячэ побач. У лесе шэпчуць дрэвы, а птушкі піюць песню раніцай. Паветра свежае, кожны подых напаўняе нас энергіяй. Так прыгожа і жыво вакол нас, як наш дом — праўда." - Разважанне: "Прырода — наш дом, бо яна дае нам усё неабходнае: паветра, ваду, ежу і месца для адпачынку. Мы яе залежым, але не павінны толькі браць. Неабходна ахоўваць рачкі, не кідаць смецце, саджаць дрэвы, клапаціцца пра жывёлаў. Кожны чалавек можа ўнесці свой уклад: у школе, дома, на вуліцы. Так мы зробім наш дом бяспечным і прыгожым для цяперашніх і будучых пакаленняў." 6) Парады па працы над задачай - Спачатку запішыце кароткі план, потым распрацаваць кожны раздзел. - Выкарыстоўвайце простыя сказікі ў тыпе: Я бачу, Я чую, Я адчуваю. - Пазбягайце занадта складанай лексікі; важна зразумела і выразна. - Праверце правапіс: правільнае выкарыстанне літар і знакаў прыпынку, часта робіце перапіс для праверкі. - Калі хочаце, зрабіце кароткую праверку: ці тэкст зразумелы, ці ёсць логіка ад аднаго абзаца да наступнага. Цяпер скажыце: - Ці патрэбна вам кароткая індывідуальная нататка на тему “Прырода наш дом” для вашага сённяшняга дня? - Ці трэба раздзяліць задачу на два асобныя тэксты (апісанне і разважанне) або аб’яднаць у адзін вялікі тэкст? - Я магу прапанаваць канкрэтны варыянт тэксту на беларускай мове пад ваш узровень і патрэбы.