Выбери самое главное Будова нырак. Нырка - парны орган бобападобнай формы. Ныркі знаходзяцца ў паяснічнай зоне па абодва бакі ад пазваночніка. Левая нырка трошкі большая за правую…
Выбери самое главное Будова нырак. Нырка - парны орган бобападобнай формы. Ныркі знаходзяцца ў паяснічнай зоне па абодва бакі ад пазваночніка. Левая нырка трошкі большая за правую і размешчана вышэй. Маса адной ныркі складае 120-200 г.Звонку пырка пакрыта шчыльнай капсулай, утворанай злучальнай тканкай. Унутраны край ныркі ўвагнуты і ўтварае не вароты. Праз вароты ў пырку ўваходзяць пырачная артэрыя і нервы, а выходзяць мачаточнік і нырачная вена. На падоўжным разрэзе ныркі відаць коркавае і мазгавое рэчыва (мал. 84). Коркавае рэчыва знаходзіцца па перыферыі органа і асобнымі праслойкамі ўкліньваецца ў мазгавое рэчыва. Мазгавое рэчыва прадстаўлена нырачнымі пірамідамі, якія па-дзелены праслойкамі коркавага рэчыва. Вяршыні нырачных пірамід скіраваны да варот ныркі і ўтвараюць нырачныя сасочкі. Сасочкі прымыкаюць да нырачных чашачак, якія аб'ядноўваюцца ў агульную поласць нырачную лаханку. Структурна-функцыянальнай адзінкай ныркі, якая ўдзельнічае ва ўтварэнні мачы, з'яўляецца нефрон. У абедзвюх чалавечых нырках налічваецца больш за 2 млн нефронаў. Нефрон складаецца з нырачнага цельца і канальцаў рознага дыя метра (мал. 85, с. 174). Нырачнае цельца ўяўляе сабой двухслойную капсулу, унутры якой размешчаны капілярны клубочак (мал. 86, с. 176). Паміж утвораных аднаслойным эпітэліем сценак капсулы знаходзіцца поласць, якая пераходзіць у прасвет нырачнага канальца. У складзе нырачнага канальца вылучаюць звілісты каналец І па-радку, пятлю нефрона і звілісты каналец ІІ парадку. Звілісты ка налец І парадку размяшчаецца ў коркавым рэчыве. Яго працягам з'яўляецца пятля нефрона, якая спускаецца ў мазгавое рэчыва, а по-тым вяртаецца зноў у коркавае. Пятля нефрона пераходзіць у звілістыканалец ІІ парадку, які ўпадае ў збіральную трубачку. У сваю чаргу збіральныя трубачкі зліваюцца ў сасочкавыя пратокі, якія адкрываюц-ца на вяршыні кожнай піраміды ў поласць нырачнай лаханкі. Напиши текстом
Найважнейшае: нефрон — структураў-функцыянальная адзінка ныркі, якая адказвае за ўтварэнне мачы. Усе астатнія прыведзеныя элементы (каркавае і мазгавое рэчыва, піраміды, чашачкі, лаханка, вароты ныркі і г.д.) існуюць, каб далейшая праца нефрона вырабляла добрую мачу.
Падрабязнае тлумачэнне, чаму менавіта гэта галоўнае:
- Нефрон — гэта мінімальная працоўная адзінка ныркі. У абедзвюх нырках налічваецца больш за 2 млн нефронаў, гэта значыць агульная функцыя ныркі выконваецца мноствам такіх адзінак.
- Склад нефрона:
- Нырачнае цельца (гломерула + двухслойная капсула) — слух палітруе крывёю. Унутры капсулы знаходзіцца фільтрацыйная вобласць, праз якая адбываецца першасная фільтрацыя крыві.
- Нырачныя канальцы розных дыяметраў: звілісты каналец I (пераходзіць у пятлю нефрона), пятля нефрона (адрасавана ў мозгавое рэчыва), звілісты каналец II, зборная трубачка. Збірныя трубачкі зліваюцца ў сасочкавыя пратокі.
- Шлях вадкасці: як толькі ў капсуле адбываецца фільтрацыя, прахід filtrata ідзе праз нырачныя канальцы — прасцей кажучы, ад проксімальнага канальца праз пятлю да звілістага II парадку, збіраецца праз зборныя трубачкі і заканчваецца ў сасочках, якія адкрываюцца на вяршынях пірамід у поласць нырачнай лаханкі. Такім чынам фарміруецца мача.
- Роля каркавага і мазгавога рэчыва: каркавае рэчыва знаходзіцца па перыферыі і ўклінена ў мазгавое рэчыва; піраміды мозгавога рэчыва з'яўляюцца часткай сістэмы збору мачы. Гэтыя структуры забяспечваюць правільнае фарміраванне канцавой мачы і яе збор у лаханку.
- Асноўная функцыя: фільтрацыя крыві ў клубочку, рэабсорбцыя і секрэцыя ў канальцах, збіранне мачы — усё гэта выконваецца нефронам. Менавіта за кошт гэтай працоўнай ланцуговасці і ўтварэнне мачы нефрон забяспечвае выдаленне лішніх рэчываў і падтрымку гомеастазу.
Ключавыя высновы для запамяночвання:
- Найважнейшае ідэя: нефрон — асноўная функцыянальная адзінка ныркі, адказная за ўтварэнне мачы.
- У кожнай нырцы больш за 2 млн нефронаў, якія складаюцца з нефранальнага цельца (капсула Боўмена + клубочак) і канальцавай сістэмы (proximal tubule, loop of Henle, distal tubule, collecting duct).
- Шлях мачы праходзіць ад фільтрацыі ў клубочку да збору ў збіральных трубачках і выходзіць у нырачную лаханку праз сасочкі.
Калі хочаш, можу сфармаваць кароткую памятку з ключавымі тэрмінамі і малюначкам-ланцужком праўдзівага шляху мачы.
