Шет елде төл құжатын жоғатқан қазақстандық туристке оның өмір сүру еркіндік және елге қайту құқықтары халқаралық құқтан айырды.сен біріккен ұлттар ұйымының судьясысын,не істейсің?
Халықаралық құқық қорғау кепілдіктерін қарастыру
Төлқұжат жоғалған жағдайда да халықаралық құқық жеке тұлғалардың құқықтарын қорғайтынын есте сақтауым керек. БҰҰ судьясы ретінде мен бұзушылықтарды жою қадамдарын белгілей алар едім: қауіпсіздікті қамтамасыз ету, консулдық көмек көрсету және уақытша жол жүру құжатын талап ету. Жеке юрисдикциясы бар жалпы БҰҰ судьясы болмағанымен, осы болжамды рөлді пайдаланып, Адам құқықтарының жалпыға бірдей декларациясының және басқа да маңызды шарттардың тиісті баптарын атап өте аламын. Мен сұралғандай, қазақ тілінде, 9-сынып оқушысының түсіну деңгейіне сай, анық жауап беруге тырысамын.
Тұжырымды таңдауды шешу
«Халықаралық құқықтан айырды» немесе «халықаралық құқық бұзылды» деген тіркестердің бірін таңдауым керек. Жауабым қысқа әрі жақсы құрылымдалған, тым күрделі емес болуы тиіс. «Төлқұжатты жоғалту адам құқықтарын тоқтатпайды» деген негізгі ойды қамту маңызды. Бұл төлқұжаттан айырылу адамның құқықтарын жоймайтынын көрсетеді. Осы жауаптың анықтығы қажетті ойды жеткізуге көмектеседі.
Қысқаша жауап:
Мен туристің құқықтарының бұзылған-бұзылмағанын тексеріп, оның қауіпсіздігін қамтамасыз етер едім. Төлқұжаттың жоғалуы адамның өмір сүру, еркіндік және өз еліне қайту құқықтарын жоймайды.
Негізгі қадамдар:
- Оқиғаны зерттеп, туристің заңсыз ұсталғанын немесе елден шығарылуына кедергі жасалғанын анықтаймын.
- Оның өмірі мен қауіпсіздігін қорғауды, қажет болса заңгер мен аудармашы көмегін қамтамасыз етуді талап етемін.
- Қазақстанның елшілігіне немесе консулдығына хабарласып, туристке уақытша құжат немесе Қазақстанға қайту куәлігін алуға көмектесемін.
- Құқықтары бұзылғаны дәлелденсе, оны босатуды, елге қауіпсіз қайтаруды және келтірілген зиянды өтеуді талап етемін.
Дәлел:
Адам құқықтарының жалпыға бірдей декларациясы адамның өмір сүру және еркіндік құқықтарын, сондай-ақ өз еліне қайту құқығын қорғайды. Сондықтан төлқұжаттың жоғалуы — тек құжаттық мәселе, ол адамды негізгі құқықтарынан айырмайды.
