Аналіз радкоў верша
Я параўноўваю розныя радкі верша. Першы радок здаецца цёмным і тоўстым, з літарамі, у якіх могуць быць штрыхі таўшчынёй 2–3 пікселі. У трэцім радку могуць быць штрыхі таўшчынёй 3 пікселі, магчыма, паўтлусты шрыфт. Цікава, ці ўвесь верш набраны паўтлустым шрыфтам, але трэці радок вылучаецца, бо ён кароткі і не мае дужак. Магчыма, «выдзеленыя сказы» азначае сказы, вылучаныя шэрым колерам або паўтлустым шрыфтам, але, зыходзячы з прыкладу, паўтлустымі выглядаюць толькі пэўныя словы. Я таксама праверу свае ўспаміны пра практыкаванні з беларускіх падручнікаў, каб зразумець кантэкст.
Інтэрпрэтацыя практыкавання па вершы
Я аналізую стандартнае заданне з вершам пра восень. У вершы апісваюцца пачуцці лесу і восені-мастачкі, а таксама згадваецца, як вецер прыносіць колер. Падобна, мне трэба вызначыць дзеясловы ў выдзеленых сказах і вызначыць іх час і лік. Цікава, ці «выдзеленымі сказамі» называюцца сказы, набраныя паўтлустым шрыфтам. Падобна, што некаторыя сказы, у прыватнасці радкі 3 і 4, могуць быць выдзелены паўтлустым шрыфтам. Трэба ўдакладніць, як падысці да вылучэння гэтых дзеясловаў.
Аналіз беларускіх дзеясловаў
Я вывучаю формы беларускіх дзеясловаў. «Стане» — будучы час, адзіночны лік, а «працуе», «падносіць», «гайдае» і «трапечацца» — цяперашні час, адзіночны лік. Я хачу праверыць, ці таксама «загаманіць» з’яўляецца дзеясловам будучага часу — здаецца, так, бо ён мае такую ж форму, як і інфінітыў. Для незакончанага трывання падыходзіць форма «будзе гаманіць». Я думаю, як вобразна суаднесці гэтыя дзеясловы: восень — мастачка, вецер — яе памочнік, а лес размаўляе.
Кароткі адказ: у вершы восень падобная да мастачкі, якая размалёўвае лес рознымі фарбамі.
Тэкст з раскрытымі дужкамі
То загаманіць лес тужліва,
то стане ціха і маўкліва.
Працуе тут мастачка восень.
А вецер фарбу ёй падносіць.
А адзін мазок, другі і трэці —
і жоўты ліст гайдае вецер.
Дабавіць фарбы бурачковай —
і ліст трапечацца барвовы.
Час і лік дзеясловаў
| Дзеяслоў | Час | Лік |
|---|---|---|
| загаманіць | будучы | адзіночны |
| стане | будучы | адзіночны |
| працуе | цяперашні | адзіночны |
| падносіць | цяперашні | адзіночны |
| гайдае | цяперашні | адзіночны |
| дабавіць | будучы | адзіночны |
| трапечацца | цяперашні | адзіночны |
У выдзеленых сказах дзеясловы працуе, падносіць. Яны ўжыты ў пераносным значэнні: восень паказана як мастачка, а вецер — як яе памочнік.
Таксама вобразна ўжыты дзеясловы загаманіць і дабавіць: лес нібы размаўляе, а восень нібы дадае фарбу.
Як вызначыць час:
- што робіць? — цяперашні час: працуе, падносіць;
- што зробіць? — будучы час: загаманіць, стане, дабавіць.