10-тапсырма
Қысқаша жауап:
| Түрі | Мәтіндегі зат есімдер |
|---|---|
| Дара | ата, әже, өлең, жұмыс, тіл, қызмет, әке, пойыз, ана, дүкен, сатушы, аға, министрлік, тілмаш, жеңге, іні, мектеп, үйірме, кітап, ақын |
| Күрделі | ата-ана, жолсерік, отбасы, Мағжан Жұмабаев, Мұқағали Мақатаев, «Қазақ тілі» |
| Жалпы | ата, әже, өлең, ата-ана, жұмыс, тіл, қызмет, әке, пойыз, ана, дүкен, сатушы, аға, тілмаш, жеңге, іні, мектеп, кітап, ақын |
| Жалқы | Мағжан Жұмабаев, Мұқағали Мақатаев, «Қазақ тілі» |
| Деректі | ата, әже, ата-ана, әке, ана, аға, іні, пойыз, дүкен, сатушы, мектеп, кітап, ақын |
| Дерексіз | жұмыс, қызмет, тіл, өлең, мүмкіндік |
Негізгі қағидасы:
- Дара зат есім — бір түбірден тұрады: әке, мектеп, кітап.
- Күрделі зат есім — екі немесе одан да көп бөліктен тұрады: ата-ана, жолсерік.
- Жалпы есім — заттың жалпы атауы: тіл, мектеп, кітап.
- Жалқы есім — адам, шығарма сияқты жеке атау: Мағжан Жұмабаев, «Қазақ тілі».
- Деректі есім — көзге көрінетін, ұстауға болатын зат не адам: әке, пойыз, кітап.
- Дерексіз есім — ұғым, іс-әрекет атауы: жұмыс, қызмет, тіл.
Сөздерді мәтіннен түбір тұлғада жазамыз: атам → ата, әжем → әже, өлеңдерін → өлең.
6-тапсырма
Отбасындағы адамдардың бәрі мемлекеттік тілде, яғни қазақ тілінде сөйлейді. Ағасы көп тіл біледі және тілмаш болып жұмыс істейді. Жеңгесі француз тілін үйреніп жүр. Інісі қазақша сөйлейді, қазақ тілі үйірмесіне барады. Отбасы мүшелері өзге тілдерді де жақсы біледі.
