Білімдерінді тексеріндерді жаз

Қысқаша жауап

1. Қоректік байланыстар — бір организмнің екінші организммен қоректенуі арқылы пайда болатын, қорек пен энергияның берілуін көрсететін байланыстар.
2. Олар өндірушілер, тұтынушылар және ыдыратушылар арасындағы байланыстардан түзіледі.
3. Жайылымдық тізбек тірі жасыл өсімдіктен басталады, ал детриттік тізбек өлі органикалық қалдықтардан басталады.
4. Қоректік тор — бір экожүйедегі өзара байланысқан бірнеше қоректік тізбектің жиынтығы.

Негізгі түсіндіру

• Өндірушілер — жасыл өсімдіктер: шөп, бұта, ағаш.
• Тұтынушылар — өсімдіктермен немесе басқа жануарлармен қоректенетін жануарлар.
• Ыдыратушылар — өлі қалдықтарды ыдырататын бактериялар мен саңырауқұлақтар.

Мысал:

\[ \text{шөп} \rightarrow \text{қоян} \rightarrow \text{түлкі} \]

Бұл — жайылымдық қоректік тізбек, өйткені ол тірі өсімдіктен басталады.

\[ \text{өлі жапырақтар} \rightarrow \text{бактериялар мен саңырауқұлақтар} \rightarrow \text{ұсақ жәндіктер} \]

Бұл — детриттік қоректік тізбек, себебі өлі органикалық қалдықтардан басталады.

Егер бір өсімдікпен бірнеше жануар, ал бір жануармен бірнеше жыртқыш қоректенсе, бірнеше тізбек бірігіп қоректік тор түзеді. Жебе қорек болатын организмнен оны жейтін организмге қарай бағытталады.