3тапсырма
Тарихи жәдігерлерді анықтау
Маған суреттерді талдап, олар туралы жазуды көздейтін қазақ тіліндегі тапсырмаға назар аудару керек. Мәтінде тарихи жәдігерлер туралы айтылған және күрделі сөздерді қолдану талап етіледі. Сол жақтағы сурет тас ескерткіш, мүмкін, «Қарасай-Қази» болуы ықтимал, ал оң жақтағы суретте де соған ұқсас жәдігер бейнеленген болуы мүмкін. Бұл «балбал тастар» болуы ықтимал, олардың Күлтегінмен байланысы бар. Міндет — осы суреттерге сүйеніп, тарихи маңызына қатысты күрделі сөздерді қолдана отырып, тапсырма талаптарына сай абзац құрастыру.
Күлтегін ескерткішін анықтау
Мен сол жақтағы сурет «Күлтегін ескерткіші», ал оң жақтағысы оның көшірмесі болуы мүмкін деп ойлап отырмын. Сол жақтағы суретте үстіңгі бөлігі ерекше безендірілген, адам бейнесі қашалған биік, ашық түсті тас көрінеді. Күлтегін ескерткішінің биіктігі шамамен 3,3 метр болатын сәнді тас екені және Моңғолия жерінен табылғаны белгілі. Тапсырма «Тарихи жәдігерлер» тақырыбына арналған және сипаттамада күрделі сөздерді қолдануды сұрайды. Екі суретті де жалпы түрде «суреттегі көне тас мүсіндер» деп сипаттап, тиісті тарихи мәліметтерді қосуға болады.
Қазақ тілінде түсіндіру
Мен қажетсіз белгілерді қолданбауым керек. «Режим Понять» жағдайында күрделі сөздерге назар аудара отырып, анық түсіндірме берген жөн. Өз тәсілімді нақтылау үшін «Мәтін үлгісі» деп жазуға болады. Кіріспесіз бірден жауап берген дұрыс. Нақты тақырып пен оған қатысты абзацты қамту маңызды. Сондықтан бәрін түсінікті әрі сауатты етіп қазақ тілінде құрастыру қажет.
Қысқаша жауап — мәтін үлгісі:
Суреттерде көне түркі дәуірінен қалған тас мүсіндер көрсетілген. Олар — ата-бабаларымыздан жеткен құнды тарихи-мәдени мұра. Бұл ескерткіштер ежелгі ел-жұрттың тұрмыс-тіршілігі мен дүниетанымы туралы мәлімет береді. Бір жәдігер ашық жерде тұрса, екіншісі арнайы мұражайда сақталған. Ата-баба мұрасын зерттеп, қорғау — бүгінгі ұрпақтың міндеті. Сондықтан көне ескерткіштерді қадірлеп, келер ұрпаққа аман жеткізуіміз керек.
Түсіндіру:
- Суреттердегі ортақ нысан — көне тас мүсіндер.
- Екі суретті салыстыру үшін: бірі ашық жерде, екіншісі мұражайда сақталған деген сөйлем қолданылды.
- Күрделі сөздер:
- ата-баба, ел-жұрт, тұрмыс-тіршілік — қос сөздер;
- тарихи-мәдени — қосарлама сөз.
- Соңында жәдігерлерді қорғаудың маңызы туралы қорытынды жасалды.
Обсуждение
2 сообщенияМынау түсінік айтуға оңай, қысқартылған нұсқа: Географиядағы модельдердің маңызы Модель – нақты нысан, құбылыс немесе үдерістің жеңілдетілген үлгісі. Географияда модельдер құбылыстарды түсіну және зерттеу үшін қолданылады. Алғашқы ғылыми географиялық модельді 1826 жылы Иоганн Генрих фон Тюнен жасаған. Ол ауыл шаруашылығы жерлерінің қалаға қашықтығы мен жерді пайдалану арасындағы байланысты көрсетті. Қысқаша айтқанда: модель географиялық құбылыстарды түсінуге көмектеседі.
Иә, бұл нұсқа түсінікті әрі ауызша айтуға ыңғайлы. Дайын мәтін:
Модель — нақты нысанның, құбылыстың немесе үдерістің жеңілдетілген үлгісі. Географияда модельдер құбылыстарды түсіну және зерттеу үшін қолданылады. 1826 жылы Иоганн Генрих фон Тюнен ауыл шаруашылығы жерлерінің қалаға қашықтығы мен жерді пайдалану арасындағы байланысты көрсететін модель жасады. Қорыта айтқанда, модель географиялық құбылыстарды жақсы түсінуге көмектеседі.
