Кыска жооп
1. Терминдердин мааниси
- Элемент — атомдорунун ядролук заряды бирдей болгон химиялык заттардын түрү. Мисалы: суутек — \(H\), кычкылтек — \(O\).
- Атом — химиялык элементтин касиеттерин сактаган эң кичине бөлүкчө.
- Молекула — заттын химиялык касиеттерин сактаган, бир же бир нече атомдон турган бөлүкчө. Мисалы: \(H_2O\).
- Кошулма — эки же андан көп химиялык элементтин атомдорунан түзүлгөн татаал зат. Мисалы: \(H_2O\), \(Fe_2O_3\).
- Химиялык реакция — бир заттардын башка жаңы заттарга айлануу процесси.
- Химиялык формула — заттын курамын элементтердин белгилери жана индекстер аркылуу көрсөтүү. Мисалы: \(CO_2\).
- Молярдык масса — 1 моль заттын массасы. Белгиси \(M\), өлчөө бирдиги — \(\text{г/моль}\).
2. Химиялык теңдемелерди теңештирүү
\[ \boxed{2H_2 + O_2 \rightarrow 2H_2O} \]
\[ \boxed{4Fe + 3O_2 \rightarrow 2Fe_2O_3} \]
\[ \boxed{2Na + Cl_2 \rightarrow 2NaCl} \]
Теңештирүүнүн принциби
Теңдеменин сол жана оң тарабында ар бир элементтин атомдорунун саны бирдей болушу керек. Формуланын ичиндеги индекстерди өзгөртпөйбүз, алдына гана коэффициент коёбуз.
Мисалы:
\[ 2H_2 + O_2 \rightarrow 2H_2O \]
Сол жакта: \(4\) суутек жана \(2\) кычкылтек атому.
Оң жакта да: \(4\) суутек жана \(2\) кычкылтек атому. Демек, теңдеме туура.
