Кыймылдын ылдамдыгы. Ылдамтыктын бирдиктери

Ылдамдык: \(\ v=\frac{s}{t}\)

Негизги бирдиги: м/с.
Башка бирдиги: км/саат.

6-көнүгүү

Формула:

\[ s=vt \]

1) 2 саатта басып өткөн жол

• Автомобиль:

\[ s=60\cdot2=120\text{ км} \]

• Мотоцикл:

\[ s=28\cdot2=56\text{ км} \]

• Велосипед:

\[ 2\text{ саат}=7200\text{ с} \]

\[ s=5{,}5\cdot7200=39600\text{ м}=39{,}6\text{ км} \]

• Ташбака:

\[ s=5{,}5\cdot7200=39600\text{ см}=396\text{ м} \]

Жообу: автомобиль — 120 км, мотоцикл — 56 км, велосипед — 39,6 км, ташбака — 396 м.

2) Аттын ылдамдыгы

Берилди:

\[ s=30\text{ км} \]

Саат 8ден саат 11ге чейин:

\[ t=11-8=3\text{ саат} \]

\[ v=\frac{s}{t}=\frac{30}{3}=10\text{ км/саат} \]

Жообу: аттын ылдамдыгы — 10 км/саат.

Конечно. Разберём отдельно.

Формула:

\[ s=v\cdot t \]

Велосипед

Скорость велосипеда — \(5{,}5\ \text{м/с}\).
Время — 2 часа. Переводим часы в секунды:

\[ 2\text{ ч}=2\cdot60\cdot60=7200\text{ с} \]

Находим путь:

\[ s=5{,}5\cdot7200=39600\text{ м}=39{,}6\text{ км} \]

Ответ: 39,6 км.

Ташбака (черепаха)

Скорость черепахи — \(5{,}5\ \text{см/с}\). Время также \(7200\) с:

\[ s=5{,}5\cdot7200=39600\text{ см} \]

Переводим сантиметры в метры:

\[ 39600\text{ см}=396\text{ м} \]

Ответ: 396 м.

Главное: у велосипеда скорость дана в метрах, а у черепахи — в сантиметрах, поэтому ответы разные.

30 км жолду ат саат 8ден 11ге чейин, башкача айтканда, 3 саатта басып өткөн.

Ылдамдык формуласы:

\[ v=\frac{s}{t} \]

\[ v=\frac{30\text{ км}}{3\text{ саат}}=10\text{ км/саат} \]

Демек, ат ар бир саатта 10 км жүргөн. Текшерүү: \(10\cdot3=30\) км.

От 8:00 до 11:00 прошло:

\[ 11-8=3\text{ саат} \]

Ат 3 саатта \(30\) км басып өткөн. Ылдамдыкты табабыз:

\[ v=\frac{s}{t}=\frac{30\text{ км}}{3\text{ саат}}=10\text{ км/саат} \]

Демек, ат ар бир саатта 10 км басып өткөн.

Английская буржуазная революция — революция 1640–1660 гг.

• Причина: борьба парламента, буржуазии и нового дворянства против неограниченной власти короля.
• 1642–1649 гг. — гражданская война.
• 1649 г. — казнь короля Карла I, провозглашение республики.
• Оливер Кромвель стал руководителем страны.
• 1688 г. — Славная революция, установление конституционной монархии.

Значение: усилилась роль парламента и создались условия для развития капитализма и промышленной революции XVIII века.

Англиядагы буржуазиялык революция

Убактысы: 1640–1660-жылдар

Себептери

• Король бийлигин чектебей, жалгыз башкаргысы келген.
• Парламенттин укугу чектелген.
• Буржуазия менен жаңы дворяндар сооданы жана өндүрүштү өнүктүрүүнү каалаган.
• Элге салыктар көбөйгөн.

Негизги окуялар

• 1640-ж. — парламент кайра чакырылган, революция башталган.
• 1642–1649-жж. — король менен парламенттин ортосунда жарандык согуш болгон.
• Парламенттин армиясын Оливер Кромвель жетектеген.
• 1649-ж. — король Карл I өлүм жазасына тартылган.
• Англия республика болуп жарыяланган.
• Кромвель өлкөнү башкарган.
• 1660-ж. — монархия кайра калыбына келтирилген.
• 1688-ж. — «Даңазалуу революция» болуп, парламенттин ролу күчөгөн.

Натыйжасы жана мааниси

• Королдун бийлиги чектелген.
• Парламенттин укуктары кеңейген.
• Буржуазия менен жаңы дворяндардын таасири күчөгөн.
• Капитализмдин өнүгүшүнө шарт түзүлгөн.
• Кийин XVIII кылымдагы өнөр жай революциясынын башталышына негиз болгон.

Эсте сакта:
1640–1660 — Англиядагы буржуазиялык революция; 1649 — республика; 1688 — «Даңазалуу революция».

Англиядагы буржуазиялык революция

Убактысы

1640–1660-жылдар
Ал эми 1688-жылдагы Даңазалуу революция анын жыйынтыгын бекемдеген.

Негизги себептери

• Король Карл I бийликти жалгыз башкаргысы келген.
• Парламенттин укуктарын чектеген.
• Буржуазия жана жаңы дворяндар эркин соода кылууну каалашкан.
• Элден көп салык алынган.
• Дин жагынан да карама-каршылык болгон: пуритандар королдун чиркөөсүнө каршы чыгышкан.

Негизги окуялар

1. 1640-ж. — Парламент кайра чакырылган.
2. 1642–1649-жж. — король менен парламенттин ортосунда жарандык согуш болгон.
3. Парламенттин армиясын Оливер Кромвель жетектеген.
4. 1649-ж. — король Карл I өлүм жазасына тартылган.
5. Англияда республика жарыяланган.
6. Кромвель өлкөнү башкарган, бирок анын бийлиги аскердик мүнөздө болгон.
7. 1660-ж. — монархия кайра орнотулган.
8. 1688-ж. — Даңазалуу революция болгон.
9. 1689-ж. — «Укуктар жөнүндө билль» кабыл алынган.

Натыйжалары

• Парламенттин бийлиги күчөгөн.
• Королдун укуктары чектелген.
• Англияда конституциялык монархия орногон.
• Буржуазия менен жаңы дворяндардын абалы жакшырган.
• Капитализмдин жана кийинчерээк өнөр жай революциясынын өнүгүшүнө шарт түзүлгөн.

Эң маанилүү жыйынтык

Англияда королдун чексиз бийлиги чектелип, парламенттин ролу күчөгөн. Бул өлкөдө капитализмдин өнүгүшүнө жол ачкан.