Қысқаша жауап:
«Біреуге ор қазба, өзің түсесің» деген мақал адамға өзгеге жамандық жасамауды, әділ әрі мейірімді болуды үйретеді. Себебі біреуге жасаған қиянатың өзіңе қайтып келуі мүмкін.
Эссе
Біреуге ор қазба, өзің түсесің
Адам өмірде әрдайым жақсылық пен жамандықтың бірін таңдайды. «Біреуге ор қазба, өзің түсесің» деген мақал өзгеге қастық ойлап, жамандық жасауға болмайтынын білдіреді. Мұндағы «ор қазу» — біреуге зиян келтіру, алдау немесе қиын жағдайға қалдыру деген мағынаны білдіретін ауыспалы сөз.
Кейде адам біреуді қызғанып, оған кедергі жасауға тырысады. Бірақ мұндай әрекет жақсылыққа әкелмейді. Мысалы, оқушы сыныптасының кітабын жасырып қойса, кейін басқа оқушылар оның өзіне сенбейтін болады. Ал шындық анықталған кезде, ол ұятқа қалуы мүмкін. Керісінше, адамдарға көмектесіп, адалдық танытқан адам құрметке ие болады.
Бұл мақал бізге әр ісіміздің салдары болатынын ескертеді. Сондықтан біреуге жамандық жасамай, қиындыққа тап болған адамға қолдау көрсету керек. Жақсылық жасаған адам айналасына қуаныш сыйлайды. Менің ойымша, адам әрқашан әділ, мейірімді және адал болуға ұмтылуы тиіс.
Құрылымы мен негізгі ойы
- Кіріспе: мақалдың мағынасын түсіндіру.
- Негізгі бөлім: өмірден мысал келтіру және жамандықтың салдарын көрсету.
- Қорытынды: өз пікіріңді айтып, мақалдың тәрбиелік мәнін ашу.
Ұқсас эссе жазғанда осы үлгіні қолдануға болады: мақалдың мағынасы → мысал → қорытынды пікір.
