Қысқаша жауап
Файл — компьютердің сыртқы жадында сақталған ақпарат. Әр файлдың атауы және кеңейтімі болады. Кеңейтім файлдың түрін және оны ашатын бағдарламаны көрсетеді.
Маңызды түсініктер
1. Файл атауының құрылымы
Мысалы: Мектеп.doc
- Мектеп — файлдың атауы;
- .doc — файлдың кеңейтімі, яғни форматы.
Кеңейтім нүктеден кейін жазылады. Windows жүйесінде файл атауы 255 таңбадан аспауы керек. Файл атауында мына таңбаларды қолдануға болмайды:
\ / : * ? " < > |
2. Файл форматтары
| Файл түрі | Кеңейтімдері | Мысал |
|---|---|---|
| Мәтіндік файл | .txt, .rtf, .doc |
мәтін, шығарма |
| Графикалық файл | .bmp, .gif, .jpg, .png |
сурет |
| Дыбыстық файл | .wav, .mp3, .midi, .kar |
музыка |
| Бейнефайл | .avi, .mpeg, .mov |
бейне |
| Орындаушы файл | .exe, .com |
бағдарлама |
| Бағдарлама коды | .bas, .pas, .cpp |
программалау коды |
Мысалдар:
сурет.jpg— графикалық файл;ән.mp3— дыбыстық файл;бейне.avi— бейнефайл;ойын.exe— орындаушы бағдарлама.
3. Файлды сақтау
Файлды сақтау үшін:
- Файл → Қалай сақтау... (Save As) командасын таңдаймыз;
- файл сақталатын қалтаны таңдаймыз;
- файлдың атауын жазамыз;
- қажет болса, файлдың түрін немесе форматын таңдаймыз;
- Сақтау батырмасын басамыз.
4. Формат файл көлеміне қалай әсер етеді?
Бір ақпарат әртүрлі форматта сақталса, оның көлемі әртүрлі болуы мүмкін.
Мысалы:
- BMP суреті көп орын алады, ал JPG көлемі әдетте кіші болады;
- WAV дыбысы үлкен орын алады, ал MP3 аз орын алады.
Сондықтан форматты таңдағанда файлдың сапасы мен көлемін ескеру керек.
5. Файлдармен жұмыс істеу ережелері
- Файлдың мазмұнына сәйкес атау беру керек.
- Файлды кейін оңай табылатын қалтаға сақтау керек.
- Белгісіз файлды бірден өшірмеу керек.
- Операциялық жүйеге және бағдарламаларға қатысты файлдарды өшіруге немесе өзгертуге болмайды.
- Маңызды файлдарды қажетсіз өзгертпеу керек.
Қорытынды: файл форматы оның қандай ақпарат екенін және оны қай бағдарламамен ашуға болатынын көрсетеді. Файлды дұрыс атау, дұрыс форматта сақтау және ретімен орналастыру — компьютермен жұмыс істеудің негізгі ережелері.
