1. «Алаш» партиясы бағдарламасына SWOT-талдау
| SWOT | Жауап |
|---|---|
| S — Жағымды жақтары | Ұлттық мүддені қорғады; қазақ жеріне ұлттық-аумақтық автономия беруді көздеді; азаматтардың теңдігін, заң үстемдігін, жергілікті өзін-өзі басқаруды ұсынды; білім мен ғылымды, ана тілін дамытуға мән берді. |
| W — Әлсіз жақтары | Бағдарламаны жүзеге асыратын нақты қаржы, тұрақты әскер және басқару тетіктері жеткіліксіз болды; сауатты мамандар аз еді; партия ұйымдары барлық аймақта бірдей орнықпады. |
| O — Мүмкіндіктері | Қазақ мемлекеттілігін қалыптастыруға, жерді халық игілігіне сақтауға, ұлттық мектептер ашуға, қазақ тілі мен мәдениетін дамытуға, қоғамды демократиялық жолмен жаңғыртуға мүмкіндік берді. |
| T — Қауіп-қатерлері | Азамат соғысы мен саяси тұрақсыздық бағдарламаны іске асыруға кедергі болды; большевиктер мен ақтар арасындағы күрес күшейді; жер мәселесі шиеленісті; Алаш қайраткерлерінің қуғын-сүргінге ұшырау қаупі туды. |
2. Пікірді дәлелдеу
XX ғасырдың басында отарлық саясаттың күшеюі, қазақ жерінің тарылуы және жер мәселесінің шиеленісуі халыққа ауыр тиді. Алаш зиялылары осы мәселелерді шешу үшін ұлттық автономия, жерді қорғау, теңдік, білім беру және ана тілін дамыту идеясын ұсынды. Сондықтан олардың бағдарламасы халықтың күнделікті қажетіне жауап беріп, бұқараның қолдауына ие болды. Демек, қазақ зиялылары идеяларының халықтан қолдау табуы тарихи жағдайға сай заңды құбылыс еді.
Тексеру: SWOT-та S және W — бағдарламаның ішкі ерекшеліктері, ал O және T — оны жүзеге асыруға әсер еткен сыртқы жағдайлар.
