Выписать 10 сказов будовы
Кароткі адказ: з тэксту можна выпісаць 10 сказаў і вызначыць іх будову так:
Маладая княгіня жыла ў Вільні. — просты, двухсастаўны, распаўсюджаны сказ.
Граматычная аснова: княгіня жыла.Барбара была вельмі прыгожай, разумнай і адукаванай жанчынай. — просты сказ з аднароднымі членамі.
Аснова: Барбара была жанчынай.Аднойчы юнак убачыў Барбару і закахаўся ў яе. — просты сказ з аднароднымі выказнікамі.
Аснова: юнак убачыў і закахаўся.Можа, яна таксама шчыра кахала яго. — просты сказ, ускладнены ўводным словам можа.
Аснова: яна кахала.Яе атруцілі. — просты аднасастаўны няпэўна-асабовы сказ.
Граматычная аснова: атруцілі.Тое, што расказваецца, адбылося ў XVI стагоддзі. — складаназалежны сказ з даданай азначальнай часткай.
Асновы: тое адбылося, што расказваецца.І вось аднойчы, калі закаханы пералез праз высокую каменную сцяну ў сад да сваёй любай, яго схапілі. — складаназалежны сказ з даданай акалічнаснай часткай часу.
Асновы: закаханы пералез, яго схапілі.Аднак кароль дабіўся свайго, і яго жонка стала прызнанай каралевай. — складаназлучаны сказ.
Асновы: кароль дабіўся, жонка стала каралевай.Ён мусіў ажаніцца з княгіняй, іх таемна павянчалі ў Вільні. — бяззлучнікавы складаны сказ.
Асновы: ён мусіў ажаніцца, іх павянчалі.Жаніцца ён больш не хацеў, бо моцна кахаў Барбару. — складаназалежны сказ з даданай акалічнаснай часткай прычыны.
Асновы: ён не хацеў, ён кахаў.
Прынцып: калі ў сказе адна граматычная аснова — ён просты; калі дзве і больш — складаны. Злучнік і звычайна звязвае часткі складаназлучанага сказа, а што, калі, бо — часткі складаназалежнага сказа.
