Қай жерлерін айтайын жазып бершы қысқартып (қатты қысқартпа )

Қысқаша жауап: Абай бұл сөзінде қазақтардың басқа халықтарды мазақ етуін сынайды. Ол әр халықтың жақсы қасиетін үйреніп, еңбекке, білімге және өнерге ұмтылу керек екенін айтады.

Айтып беруге болатын нұсқа:

Мен бала кезімде қазақтардың сартты, ноғайды және орысты көргенде, оларды мазақтап, түрлі жаман ат қоятынын еститінмін. Сарттарды шүлдіреген, қорқақ әрі епсіз деп күлкі ететін. Ноғайларды түйеден қорқатын, шаршағыш, солдат немесе қашқын деп кемсітетін. Ал орыстарды ауыл шабатын, аңқау және не айтса, соған сене беретін халық деп мазақтайтын.

Сонда мен қазақтардың өздері қандай халық екенін ойлайтынмын. Кейін ойлана келе, әр халықтың өзіне тән жақсы қасиеті бар екенін түсіндім. Сарттар сауда жасап, егін егіп, кәсіппен айналысып, еңбек арқылы мал табады. Ноғайлар да шыдамды болып, әскери қызмет атқарып, өз тіршілігін жасайды. Орыстар өнер-білімге, кәсіпке және жаңалыққа ұмтылады. Олар бір-бірінен жақсы нәрсе үйреніп, шаруасын түзеп, алға жылжиды.

Ал қазақтар болса, өз кемшілігін түзетудің орнына, басқа жұртты мазақтауға әуес. Сондықтан Абай қазақ халқын бос күлкіден арылып, еңбек етуге, білім мен өнер үйренуге шақырады. Шығарманың негізгі ойы — өзгені кемсітпей, олардың жақсы қасиеттерін үйреніп, өзіңді дамыту.

Негізгі ойы:

• басқа халықтарды мазақтамау;
• әр елдің жақсы қасиетін бағалау;
• еңбек, білім және өнер арқылы алға ұмтылу.