Қысқаша жауап: суреттегі тақырыпқа — «Шеңбердің ұзындығы. Дөңгелектің ауданы» — арналған 6-сыныпқа ұқсас БЖБ-ның 2 нұсқасы.
Барлық есепте: \(\pi \approx 3{,}14\).
Формулалар:
\[ d=2r,\qquad r=\frac d2 \]
\[ C=2\pi r=\pi d \]
\[ S=\pi r^2 \]
Мұндағы \(C\) — шеңбер ұзындығы, \(S\) — дөңгелек ауданы.
БЖБ №1. 1-нұсқа
1-тапсырма — 2 балл
Шеңбердің радиусы \(6\) см. Диаметрін және шеңбер ұзындығын табыңдар.
2-тапсырма — 2 балл
Шеңбердің диаметрі \(14\) дм. Радиусын және шеңбер ұзындығын табыңдар.
3-тапсырма — 2 балл
Радиусы \(5\) м болатын дөңгелектің ауданын табыңдар.
4-тапсырма — 2 балл
Дөңгелек пішінді ойын алаңының радиусы \(10\) м. Алаңды қоршауға қанша метр қоршау керек? Алаңның ауданын табыңдар.
5-тапсырма — 2 балл
Шеңбердің ұзындығы \(25{,}12\) см. Оның радиусы мен диаметрін табыңдар.
Жауаптары
\[ d=2\cdot6=12\text{ см} \] \[ C=2\cdot3{,}14\cdot6=37{,}68\text{ см} \]
\[ r=\frac{14}{2}=7\text{ дм} \] \[ C=3{,}14\cdot14=43{,}96\text{ дм} \]
\[ S=3{,}14\cdot5^2=3{,}14\cdot25=78{,}5\text{ м}^2 \]
\[ C=2\cdot3{,}14\cdot10=62{,}8\text{ м} \] \[ S=3{,}14\cdot10^2=314\text{ м}^2 \]
\[ r=\frac{25{,}12}{2\cdot3{,}14}=4\text{ см} \] \[ d=2\cdot4=8\text{ см} \]
БЖБ №1. 2-нұсқа
1-тапсырма — 2 балл
Шеңбердің радиусы \(8\) см. Диаметрін және шеңбер ұзындығын табыңдар.
2-тапсырма — 2 балл
Шеңбердің диаметрі \(20\) дм. Радиусын және шеңбер ұзындығын табыңдар.
3-тапсырма — 2 балл
Радиусы \(7\) м болатын дөңгелектің ауданын табыңдар.
4-тапсырма — 2 балл
Дөңгелек кілемнің диаметрі \(6\) м. Кілемнің шеңбер ұзындығы мен ауданын табыңдар.
5-тапсырма — 2 балл
Шеңбердің ұзындығы \(43{,}96\) дм. Оның радиусын, диаметрін және дөңгелектің ауданын табыңдар.
Жауаптары
\[ d=2\cdot8=16\text{ см} \] \[ C=2\cdot3{,}14\cdot8=50{,}24\text{ см} \]
\[ r=\frac{20}{2}=10\text{ дм} \] \[ C=3{,}14\cdot20=62{,}8\text{ дм} \]
\[ S=3{,}14\cdot7^2=3{,}14\cdot49=153{,}86\text{ м}^2 \]
\[ r=\frac{6}{2}=3\text{ м} \] \[ C=2\cdot3{,}14\cdot3=18{,}84\text{ м} \] \[ S=3{,}14\cdot3^2=28{,}26\text{ м}^2 \]
\[ r=\frac{43{,}96}{6{,}28}=7\text{ дм} \] \[ d=2\cdot7=14\text{ дм} \] \[ S=3{,}14\cdot7^2=153{,}86\text{ дм}^2 \]
Есте сақта: шеңбер ұзындығының өлшем бірлігі — см, м, дм, ал ауданның өлшем бірлігі — \(\text{см}^2\), \(\text{м}^2\), \(\text{дм}^2\).
