Зрабi практыкованье 49
Кароткі адказ
Назвы знакаў прыпынку змяняліся так:
«О точках» → «Прасодія строчная» / «Строчныя препинания» → «О знаках» → «строчныя знакі» → «знаки препинания» → «знакі прыпынку».
Таксама ў «Беларускім лемантары» (1906) ужывалася назва «застановачныя знакі».
Назвы ў храналагічным парадку
| Час | Назва |
|---|---|
| 1596 г. | «О точках», агульная назва — точки |
| 1679, 1701 гг. | «Прасодія строчная», або «Строчныя препинания» |
| 1755 г. | «О знаках»; М. Ламаносаў таксама ўжываў назву строчныя знакі |
| XIX ст. | знаки препинания |
| Новая беларуская мова | знакі прыпынку |
| 1906 г. | застановачныя знакі |
Як змяняліся назвы?
Спачатку назвы ўзнікалі паводле знешняга выгляду або размяшчэння знакаў:
- точки — знакі мелі выгляд кропак;
- строчныя знакі — знакі размяшчаліся на радку;
- надрадковыя знакі — размяшчаліся над радком.
Пазней назвы сталі звязваць з функцыяй знакаў:
- препинания, прыпынку, застановачныя абазначаюць спыненне, паўзу, падзел тэксту.
Такім чынам, назвы змяніліся ад апісання выгляду знакаў да тлумачэння іх ролі ў сказе. У сучаснай беларускай мове замацаваўся тэрмін знакі прыпынку.
Знакі прыпынку, якімі мы карыстаемся цяпер
Кропка, коска, кропка з коскай, двукроп’е, працяжнік, дужкі, двукоссі, шматкроп’е, пытальнік, клічнік.
Прыклад паведамлення «З гісторыі знакаў прыпынку»
Назвы знакаў прыпынку на працягу стагоддзяў змяняліся. У «Граматыцы» Лаўрэнція Зізанія 1596 года гэты раздзел называўся «О точках», а знакі — «точки». У XVII стагоддзі ўжываліся назвы «Прасодія строчная» і «Строчныя препинания». У XVIII стагоддзі з’явілася назва «О знаках», а Міхаіл Ламаносаў ужываў словазлучэнне «строчныя знакі». У XIX стагоддзі замацавалася назва «знаки препинания». У беларускай мове цяпер выкарыстоўваецца тэрмін «знакі прыпынку», хоць раней ужывалася і назва «застановачныя знакі».
